Nợ nần – Phải làm thế nào?

Tiếp theo chủ đề trước, bài này chúng ta nói về việc nợ nần. Ít hay nhiều, bạn đã có lúc đi vay hoặc cho vay, nhỏ thì tiền trăm, nhiều thì tiền triệu hay tiền tỷ. Tôi sẽ chia sẻ một vài vấn đề cần cực kỳ lưu tâm về khía cạnh này.

KHÔNG ĐƯỢC VAY TIỀN ĐỂ ĐẦU TƯ

Bạn đã nghe câu “Buôn tài không bằng dài vốn” chưa, nghe thì cứ tưởng các cụ nói cho có vần, thực tế kiểm nghiệm tôi thấy chính xác nó là như thế. Điều này còn đặc biệt đúng trong các lĩnh vực kinh doanh mạo hiểm như thị trường hàng hóa, forex hay chứng khoán vì những lĩnh vực này nằm trong luật xác suất – tôi sẽ chia sẻ sâu hơn trong một bài viết khác về đầu tư.

Nhưng cũng có những lời khuyên kiểu như “Kinh doanh thì phải mạo hiểm”, “Liều ăn nhiều”, “Phải tiêu trước thì mới kiếm được”… Tôi xin khẳng định với kinh nghiệm của mình là nó sai, sai hơn cả sai. Các bạn có nhớ những tấm gương xung quanh mình cầm cố nhà cho ngân hàng để vay tiền làm ăn hay đặt xe cầm đồ để lấy tiền làm ăn không, những người đấy bây giờ thế nào. Có phải phần lớn họ đã mất cả nhà cả xe không, có một số rất ít trong đó thì thành công nhưng có phải tỷ lệ rủi ro trong kèo này quá cao không nhỉ.

Kẻ thù lớn nhất của ta là chính ta, hay cụ thể hơn trong tài chính là cảm xúc của chúng ta. Có phải khi đứng trước một cơ hội kiếm tiền nào đó chúng ta thường có cảm xúc hy vọng, tin tưởng và thường bỏ qua những khía cạnh rủi ro của cơ hội không? Đó là vì chúng ta có xu hướng chỉ tin vào những thứ chúng ta muốn tin, những điều kiện bất lợi thường bị chúng ta bỏ qua vì nghĩ “Lần này không thể sai được” hay “Mình làm ăn cẩn thận làm sao giống người ta được”. Để tôi nhắc lại một lần nữa, trong tài chính không có chỗ cho cảm xúc, chỉ có các con số mà thôi.

Vì vậy, ngay từ hôm nay tôi muốn bạn tự nhắc mình mỗi khi nhìn thấy một cơ hội đầu tư nào đó. Hãy cân nhắc, nếu được hãy viết xuống những gạch đầu dòng về ưu thế và bất lợi. Hãy xác định tỷ lệ được mất của kèo này là bao nhiêu trước khi xuống tiền, theo lý thuyết đầu tư thì nó là tỷ lệ R:R (Risk:Reward). Tức là nếu thua thì mất bao nhiêu tiền và thắng thì được bao nhiêu. Bạn bán cả căn nhà của mình để đổi lấy phần lợi nhuận liệu có bằng đúng căn nhà đó không? Thậm chí nó bằng hai căn nhà thì nghĩ lại xem nếu mất chẳng phải bạn mất cả một căn nhà ư, và căn nhà đó chiếm bao nhiêu % tổng tài sản của bạn.

Bạn có nhớ bài này không, chỉ dùng 10% tổng thu nhập vào đầu tư mạo hiểm thôi nhé. Mình có ít tiền thì mình đầu tư ít. Thế thì bao giờ mới giàu nhỉ? Bạn nhớ lời khuyên của Warren Buffett không, hãy làm giàu chậm thôi.

Chốt ở đây là nếu bạn cần tiền để đầu tư thì không được đi vay. Còn với người cho vay thì sao, nếu số tiền bạn có thể cho vay chỉ chiếm 10% thu nhập thì có thể cân nhắc. Cho vay tiền không khác gì đầu tư mạo hiểm cả, nghĩa là bạn phải vui vẻ chấp nhận nó sẽ có thể mất hết. Vay dễ còn đòi thì khó mà.

KHÔNG VAY TIỀN ĐỂ TIÊU

Tiêu tiền là dễ nhất trên đời mà, vay tiền để tiêu thì còn dễ hơn. Đứng trước một món đồ mình thích, một chuyến du lịch mơ ước mà không đủ tiền, tuyệt vọng thế nhỉ. Nhưng ngay sau đó có một cơ hội được vay để thanh toán khoản đó, bạn nghe quen không? Có phải là đề nghị trả góp mà các nhãn hàng đưa ra với chúng ta không nhỉ? Hay đề nghị của ngân hàng sẽ cấp cho bạn một thẻ tín dụng để bạn có thể tiêu trước trả sau.

Bẫy đấy bạn ơi, tôi kính cẩn xin bạn đừng tiêu số tiền mà mình không có. Tâm lý khi vay nợ có thể làm giảm sự sáng suốt trong quyết định tài chính của bạn. Vậy nếu bạn quyết tâm quản lý tài chính của mình thì hãy dừng lại và suy nghĩ về những cơ hội mua hàng trả góp. Thẻ tín dụng thì còn nguy hiểm hơn nếu bạn không làm chủ được cảm xúc của mình. Nhớ là đừng tiêu số tiền mình không có nhé.

LUÔN TRẢ NỢ TRƯỚC

Bạn nhớ trong bài về Quản lý tài chính cá nhân không, ở bài đó tôi có chia sẻ cách làm của mình về việc chia tiền thành các phần theo đúng thứ tự tôi đưa ra. Công thức đó bạn có thể thực hiện nếu hiện giờ bạn không nợ bất cứ một khoản tiền nào. Còn nếu đang nợ thì sao?

Tôi sẽ chia sẻ lời khuyên của Dave Ramsey về việc trả nợ. Đầu tiên bạn hãy liệt kê tất cả những khoản nợ mà mình đang có. Sau đó sắp xếp nó theo thứ tự ưu tiên như sau

  • Khoản nợ có lãi suất cao nhất
  • Khoản nợ có lãi suất thấp nhất
  • Khoản nợ nhỏ nhất
  • Khoản nợ lớn nhất

Sau khi liệt kê xong hãy thực hiện kế hoạch trả nợ chính xác đúng theo thứ tự ở trên và trong những khoản ở trên hãy ưu tiên trả những món nợ nhỏ trước. Ví dụ: Bạn đang có những khoản nợ sau: 100 triệu từ bạn bè không có lãi suất, 15 triệu lãi suất 3% một tháng, 5 triệu lãi suất 3% một tháng, 50 triệu lãi suất 0.5% một tháng và 300 triệu nợ người thân không có lãi suất. Vậy hãy trả nợ đúng theo thứ tự sau

  • 5 triệu lãi suất 3% một tháng
  • 15 triệu lãi suất 3% một tháng
  • 50 triệu lãi suất 0.5% một tháng
  • 100 triệu không lãi suất
  • 300 triệu không lãi suất

Trả nợ theo cách ở trên sẽ giúp bạn giải tỏa tâm lý, một khi có một khoản nợ được gạch đi bạn sẽ thấy động lực của mình tăng lên gấp nhiều lần. Tất nhiên tôi đang chia sẻ trên góc độ tài chính, thực tế là hãy luôn biết ơn và trân trọng những người cho chúng ta vay những số tiền lớn, thậm chí là không có lãi suất vì đó là số tiền họ sẵn sàng đánh mất để đổi lấy mối quan hệ tốt đẹp với chúng ta. Nếu có thể dù thỏa thuận ban đầu là không, hãy cứ trả lãi cho họ sau khi trả hết nợ. Có thể bằng tiền hoặc một món quà có giá trị tương đương và luôn biết ơn họ.

Cụ thể dùng bao nhiêu tiền để trả nợ thì dùng các khoản: 5% tiết kiệm, 20% đầu tư, 15% hưởng thụ… Có nợ thì ưu tiên trả trước bạn nhé, có nợ thì khoan tiết kiệm và đầu tư đã và tuyệt đối đừng hưởng thụ gì. Trả nợ xong đi, nó sẽ nhanh hơn bạn nghĩ đấy và bạn sẽ có một tâm thế khác mạnh mẽ hơn.

Và quan trọng hơn hết là, đã trả nợ xong rồi thì đừng vay thêm nữa nhé. Nếu không chúng ta sẽ luẩn quẩn như những con chuột bạch trong phòng thí nghiệm, cứ ăn và chạy trong cái vòng sắt đến ngày “say goodbye” với cuộc đời.

2 bình luận về “Nợ nần – Phải làm thế nào?”

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.