Nghỉ hưu sớm không ?

Đây không phải là câu hỏi. Đây cũng không phải là câu hỏi tu từ. Đây chính xác là một lời rủ rê. Tôi rủ bạn nghỉ hưu sớm. Hãy tạm quên đi những định kiến bạn đã nghe về nghỉ hưu sớm. Tôi sẽ phân tích lại từ đầu khái niệm này nhé. Zô.

NGHỈ HƯU SỚM

Phong trào nghỉ hưu sớm đang nhen nhóm trở lại thành một xu hướng mới ở thời điểm này. Thực tế “Nghỉ hưu sớm” là cái tên đã được dịch ra tiếng Việt. Còn tên đầy đủ của nó là Financial Independent, Retire Early (Viết tắt là FIRE). Chỉ biết là nó xuất hiện ở phương Tây, cũng không chắc là từ bao giờ nữa. Có nguồn thì nói là khoảng những năm 90, có nơi thì lại bảo là khoảng những năm 2010.

Nhưng dù nó có xuất hiện từ bao giờ đi nữa thì những năm trở lại đây nó lại một lần nữa trở thành một vấn đề gây tranh cãi. Có nhiều tranh cãi về cách thức và ý nghĩa phía sau . Nhưng không thể phủ nhận là FIRE đang dần trở nên có sức ảnh hưởng hơn trong cộng đồng những người trẻ thế hệ Y, Z.

Tuy nhiên, nghe thì nhiều nhưng hiểu về nó thì lại không có nhiều. Đáng nói là kể cả các chuyên gia tài chính cũng chưa thực sự hiểu thế nào là nghỉ hưu sớm. Mấu chốt của vấn đề thực ra đơn giản ở câu chữ thôi. Thế nào là “nghỉ hưu”?

Thường thì sau một thời gian công tác người lao động ở Việt Nam sẽ được hưởng chế độ hưu trí, gọi nhanh là nghỉ hưu. Thường là 60 tuổi với nam giới và 55 tuổi đối với phụ nữ. Chế độ hưu trí là một phúc lợi xã hội được quy định trong pháp luật. Căn bản là vì ở độ tuổi đó con người có thể sẽ không có đủ sức khỏe thể chất hoặc tinh thần để tiếp tục lao động chuyên môn nữa. Vì thế tốt nhất là chúng ta nên nghỉ ngơi.

NGHỈ LÀ KHÔNG LÀM GÌ ?

Đối với hầu hết mọi người thì nghỉ hưu là thời gian nghỉ ngơi không làm gì sau mấy chục năm cống hiến. Vậy thì nghỉ hưu sớm là nghỉ trước độ tuổi đó. Chính xác là như vậy. Thế còn những ý kiến chỉ trích về việc nghỉ hưu sớm là do đâu? Là do họ cho rằng đang trong độ tuổi lao động mà nghỉ sớm không làm gì thì xã hội sẽ không phát triển… Nhưng đó không phải là mục tiêu của FIRE.

Mục tiêu của FIRE là nghỉ hưu sớm để sau đó làm những việc mình thích.

Nếu bạn thích trở thành nhà văn, họa sỹ, thích mở quán cafe, trở thành youtuber…. hoặc bất cứ công việc gì mà trước đây bạn chưa có điều kiện để thực hiện thì FIRE là một cách để bạn làm được điều đó. Lấy ví dụ bạn muốn mở quán cafe đi. Bạn rất thích nhưng điều kiện hiện tại lại không cho phép. Thứ nhất là hiện tại công việc đã quá bận rộn, thứ hai là không có tiền mở chẳng hạn, thứ ba là không có thời gian để học về việc kinh doanh cafe… Vân vân các lý do thứ ba thứ bốn.

Hoặc bạn muốn trở thành một youtuber, làm youtuber khó và ít tiền thì bạn biết rồi đấy. Chẳng lẽ bỏ công việc hiện tại để đi làm youtube, cũng chưa biết có đủ ăn không nữa. Hay là chờ đến khi 50-60 tuổi nghỉ hưu theo quy định của nhà nước rồi mới làm. Cứ bỏ qua yếu tố công nghệ đi, liệu lúc đấy bạn còn đủ sức quay và edit video cả ngày không? Thế nhưng nếu vẫn muốn sống với đam mê mà không phải lo lắng về tiền bạc nữa thì ta có FIRE.

Trở lại với định nghĩa của FIRE – Financial Independent, Retire Early. Financial Independent có nghĩa là bạn phải đạt được mục tiêu độc lập về tài chính trước đã. Một khi bạn đã có đủ tiền để trang trải cuộc sống thì lúc đó bạn có thể làm mọi việc mà mình muốn và không bao giờ phải lo về việc kiếm tiền nữa. Mà muốn làm mọi việc mình thích thì phải có thời gian và sức khỏe. Thế nên tốt nhất là làm sớm, thế là ta có vế Retire Early.

LƯƠNG HƯU

Nghỉ hưu thì phải có lương hưu. Nghỉ hưu sớm cũng phải thế, không có tiền thì còn không sống được chứ đừng nói đến việc làm những gì mình thích. Để có lương hưu thì bạn phải xây dựng tài sản của mình sao cho tài sản đấy sinh lời với mức lớn hơn mức chi tiêu của bạn. 4% là con số cần phải nhớ.

Đầu tiên hãy tính toán xem mức chi tiêu 1 năm của bạn là bao nhiêu. Ví dụ, các chi phí cơ bản để trang trải cuộc sống của bạn (bao gồm tiền ăn, ở, điện nước, xăng xe, điện thoại, internet…) là 5 triệu đồng. Như vậy 1 năm bạn tiêu hết 5 x 12 = 60 triệu. Nếu 1 năm bạn tiêu hết 60 triệu thì số tài sản bạn cần phải có trước khi nghỉ hưu là 60 x 25 = 1 tỷ 500 triệu. Tất nhiên số tiền 1.5 tỷ này không được nằm trong két sắt mà phải được sử dụng để đầu tư với tỷ suất sinh lời lớn hơn 4% một năm.

Ví dụ, đơn giản nhất là bạn gửi ngân hàng lấy lãi 7%/năm. Vậy mỗi năm bạn sẽ có tiền lãi là 1.5 tỷ x 0.07 = 105tr. Mà bạn chỉ tiêu hết có 60 triệu (tương đương với 4%) nên bạn vẫn còn 45tr (tương đương với 3%) để tiếp tục sinh lãi kép. Tóm lại là nếu bạn chỉ tiêu 4% tài sản của mình mỗi năm mà tài sản ấy lại có mức sinh lời lớn hơn 4% thì bạn sẽ được làm những gi mình thích mà không quan tâm đến việc kiếm tiền nữa. Tất nhiên tôi chưa nhắc đến yếu tố lạm phát, yên tâm sẽ có ngay sau đây.

8%

Để Việt hóa FIRE thì tôi đã tính thêm cả yếu tố lạm phát của đồng tiền Việt Nam. Tạm coi tỷ lệ lạm phát mà chúng ta vẫn biết đến là 4%/năm. (Giải thích nhanh: “Giả sử năm nay bạn có 100k cất két thì 100k đấy sang năm chỉ mua được số hàng hóa trị giá 96k thôi”). Bạn có thể xem dữ liệu của Tổng cục thống kê tại đây. Vậy thì để chắc ăn hơn, tài sản của bạn phải mang lại mức sinh lời lớn hơn 8% một năm. Việc này có khó không, xin thưa là không hề. Hãy xem những biểu đồ dưới đây.

VNINDEX

Nếu lấy mốc thấp nhất là năm 2002 với mốc 275 điểm và cao nhất là ở thời điểm viết bài này ở mốc 1313 điểm. VNIndex có mức tăng trưởng trung bình là 17% một năm. Bỏ xa con số 8%. Nếu danh mục của bạn không theo được xu hướng của thị trường chung thì tôi lại phân tích quỹ ETF lâu đời nhất ở Việt Nam.

E1VFVN30

Lấy mốc thấp nhất ở năm 2014 với giá 9.900đ và cao nhất hiện tại ở giá 23.800đ. Quỹ này có mức tăng trưởng bình quân 20%/năm. Thậm chí còn vượt cả thị trường chung. Còn đơn giản hơn nữa, nếu bạn không đầu tư cổ phiếu mà chỉ mua quỹ trái phiếu thôi thì cũng vẫn tốt.

TCBF

Đây là biểu đồ tăng trưởng của quỹ trái phiếu TCBF. Lấy mốc thấp nhất tại năm 2015 và cao nhất ở 2021. Trung bình TCBF mang lại mức sinh lợi 8.8%/năm.

Vì phạm vi thời gian chưa đủ dài nên tôi sẽ không phân tích những quỹ ETF khác mặc dù cũng có mức sinh lời khoảng 15%/năm. Ngoài ra thì trái phiếu doanh nghiệp cũng là một kênh đầu tư cho mức sinh lợi khoảng 9-10%/năm. Nói vậy để thấy rằng việc đạt được mức sinh lợi lớn hơn 8%/năm trong bối cảnh kinh tế Việt Nam ở thời điểm hiện tại là hoàn toàn khả thi.

FIRE LÀ MỘT LỐI SỐNG

Trào lưu thì chỉ tồn tại được trong ngắn hạn. Như vậy nếu chỉ coi FIRE là một trào lưu thì bạn sẽ không đi được đến cái đích cuối cùng của nó. Hãy coi FIRE như một lối sống, nếu bạn yêu thích sự tự do cũng như sự ràng buộc mà nó mang lại. Để có được số tài sản đủ lớn để dành cho nghỉ hưu thì bạn phải chi tiêu đúng cách. Đừng tiêu hết tất cả những gì mình kiếm được từ hôm nay. Đúng như vậy, thử nhìn vào công thức dưới đây:

  • Nếu tỷ lệ tiết kiệm của bạn là 10% thì bạn sẽ mất (1-0.1)/0.1 = 9 năm đi làm để đủ tiền cho 1 năm chi tiêu sau nghỉ hưu.
  • Nếu tỷ lệ tiết kiệm của bạn là 20% thì bạn sẽ mất (1-0.2)/0.2 = 4 năm đi làm để đủ tiền cho 1 năm chi tiêu sau nghỉ hưu.
  • Nếu tỷ lệ tiết kiệm của bạn là 50% thì bạn sẽ mất (1-0.5)/0.5 = 1 năm đi làm để đủ tiền cho 1 năm chi tiêu sau nghỉ hưu.
  • Nếu tỷ lệ tiết kiệm của bạn là 70% thì bạn sẽ mất (1-0.7)/0.7 = 0.4 năm = 5 tháng đi làm để đủ tiền cho 1 năm chi tiêu sau nghỉ hưu.

Đến đây lại phải thanh minh cho FIRE một tí. Vì tài liệu về FIRE chủ yếu là bằng tiếng Anh nên khi biên dịch lại về tiếng Việt họ lười biếng dịch chữ “Saving” ra đơn thuần là “Tiết kiệm”. Khổ thế chứ. Nếu nghiên cứu sâu về FIRE thì bạn sẽ hiểu rằng “Saving” mà FIRE nói đến không chỉ là “Tiết kiệm” mà nó còn là cả “Đầu tư” nữa. Bảo sao họ cứ trách móc FIRE là sống mà cứ chi tiêu dè sẻn “Tiết kiệm” đến mấy chục % thì sống làm gì cho nó khổ.

Tóm lại là, bất kể bạn sinh hoạt chi tiêu kiểu gì. Số tiền mà bạn chừa lại để tạo ra cái khối tài sản nghỉ hưu càng lớn càng tốt. Làm ra được 10 đồng chỉ tiêu 3 đồng, đầu tư hết cả 7 đồng thì tuyệt vời.

Đến đây bạn có thể nghĩ là nếu giả dụ số tiền tôi làm được ít quá, tôi phải chi phần lớn để sống thì sao. Câu trả lời là không sao cả. Bạn phải sống tốt trước đã, còn lại bao nhiêu thì đầu tư. Nhưng không có nghĩa là chi tiêu quá thoải mái nhé. Kỷ luật đi liền với sức mạnh mà. Muốn sau sướng thì giờ phải bớt sướng đi một tí.

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc hãy cố gắng gia tăng thu nhập của mình lên. Mấu chốt của việc này là tìm cho mình một con số phù hợp và đừng bao giờ tăng chi tiêu quá đáng khi tăng thu nhập. Những người gặp vấn đề về tài chính luôn như vậy. Cứ khi nào tăng thu nhập là lại tăng mức sống.

Ví dụ, bạn có thu nhập 5 triệu/tháng và hàng tháng chi tiêu hết 4 triệu. Không sao cả, bạn hãy dùng 1 triệu còn lại để đầu tư gia tăng tài sản. Nhưng khi thu nhập tăng lên 7 triệu hay 10 triệu thì hãy cố gắng đầu tư nhiều hơn thay vì chi tiêu.  

BẮT ĐẦU THAY CHO KẾT LUẬN

Để kết lại chủ đề này tại đây tôi chính thức rủ rê bạn sống kiểu FIRE giống tôi nếu bạn thấy nó đủ hấp dẫn. Việc bạn cần làm bây giờ chỉ là tính toán lại chi tiêu. Sau đó lên kế hoạch đầu tư cho tài sản nghỉ hưu của mình. Cũng đừng quên suy nghĩ đến những việc bạn muốn làm mà chưa bao giờ có cơ hội thực hiện khi phải đi làm 8 tiếng một ngày.

Bật mí là tôi dự định 9 năm nữa sẽ nghỉ và đang cố gắng đạt được con số đó. Đến lúc đấy tôi sẽ chăm viết bài hơn chứ không phải cả tháng mới được 1 bài như bây giờ :D. Ngoài ra thì tôi cũng đã lập 1 bảng tính toán số tiền cũng như số tuổi bạn có thể nghỉ hưu với từng mức đầu tư khác nhau. Chắc là vào nhóm để lấy file thôi chứ mấy lần gửi file qua email tôi cũng không giỏi lắm nên toàn làm thủ công hơi cùi bắp.

Chắc chắn là tôi sẽ trở lại với chủ đề này thêm nữa. Lần này cứ tạm thế nhé. Bai!

7 cấp độ đầu tư tài chính

Chắc là bạn cũng đã nghe đến cuốn “Cha giàu cha nghèo” của Robert Kiyosaki rồi đúng không. Nhiều lần tôi đã giới thiệu cuốn sách này để bắt đầu nếu bạn có ý định tìm hiểu về tài chính. Trong cuốn sách của mình Kiyosaki có nhắc đến một khái niệm là “7 cấp độ đầu tư”. Vì rất tâm đắc với nó nên nếu bạn chưa có thời gian đọc hết thì không sao. Hôm nay tôi sẽ tóm tắt nhanh nhé.

7 cấp độ này được Robert Kiyosaki phát triển dựa trên lý thuyết của John Burley. Tôi sẽ gọi là Level cho vui, bắt đầu nhé.

LEVEL 0 – NHỮNG NGƯỜI KHÔNG CÓ GÌ ĐỂ ĐẦU TƯ

Những người không có gì để đầu tư

Những người này không có tiền để đầu tư. Họ thường tiêu hết những gì kiếm được hoặc thậm chí còn tiêu nhiều hơn. Với những người ở nhóm này thì tiền không bao giờ là đủ. Những người này thường không có một kế hoạch tài chính nào cho mình cho nên việc tiêu xài với họ trở nên không kiểm soát. Đặc điểm chung của nhóm này là họ nghĩ vấn đề của họ sẽ được giải quyết khi có nhiều tiền hơn. Nhưng sự thật là càng có nhiều thì họ càng tiêu nhiều. Và tất nhiên câu trả lời của họ khi đứng trước một cơ hội đầu tư sẽ là “Tôi làm gì có tiền mà đầu tư” hay “Tôi còn chưa đủ tiêu đây này”. Và kết thúc luôn là “Bao giờ giàu tôi sẽ đầu tư ?!?!?”

Ví dụ: tôi lúc trước 20 tuổi

LEVEL 1 – NHỮNG NGƯỜI ĐI VAY

Những người đi vay

Những người này giải quyết vấn đề tài chính của mình bằng cách đi vay. Các hoạt động tài chính của họ là vay chỗ này đập chỗ kia. Mặc dù họ cũng có một số tài sản nhưng số nợ nần của họ lại quá nhiều. Phần lớn là vì họ không có ý thức về tiền bạc và thói quen chi tiêu của mình. Bất cứ thứ gì họ có được như nhà, xe, điện thoại, laptop… đều có các khoản nợ đi kèm.

Họ là nhóm người có thể kiếm được tiền. Đặc điểm nghề nghiệp của những người này là họ gắn bó với một công việc duy nhất. Do đó họ trở nên rất giỏi trong chuyên môn của mình. Nhưng họ không cách xa mấy sự phá sản nếu có một biến động về thị trường hay một tai nạn nghề nghiệp đến với họ. Họ có một vẻ ngoài thành công với rất nhiều tiêu sản đắt tiền nhưng đằng sau đó cũng là những khoản nợ khủng khiếp.

Ví dụ: bạn tôi tên Mạnh

LEVEL 2 – NHỮNG NGƯỜI TIẾT KIỆM

Những người tiết kiệm

Những người này để dành một khoản tiền nhỏ, thường là trên cơ sở định kỳ. Số tiền này có độ rủi ro và lợi nhuận thấp như tài khoản tiết kiệm. Hoặc là họ sẽ gửi nó ở ngân hàng hoặc một quỹ tương hỗ nào đó. Những người này thường tiết kiệm để tiêu dùng hơn là để đầu tư. Ví dụ như tiết kiệm đến khi đủ tiền để mua nhà, mua xe, đi du lịch… Họ rất sợ cho vay và phải nợ nần. Vì thế họ thích tính an toàn của tiền gửi ngân hàng.

Thực chất là trong thời buổi kinh tế hiện nay thì tiết kiệm có thể đem lại thu nhập âm (vì tính lạm phát) nhưng họ vẫn chấp nhận những rủi ro đó. Tất nhiên đến cuối đời họ vẫn sẽ có được một số tài sản nhất định nhưng có vẻ đối với họ thì làm việc là để sống chứ không phải sống là để trải nghiệm. Tuy nhiên, dù sao thì tiết kiệm vẫn tốt hơn nhiều là không làm gì cả hay là đi vay mượn.

Ví dụ: bà ngoại tôi

LEVEL 3 – NHỮNG NHÀ ĐẦU TƯ KHÔN NGOAN

Những nhà đầu tư khôn ngoan

Nhóm này có ý thức rõ về nhu cầu đầu tư. Nhìn chung, họ là những người thông minh có nền học vấn vững vàng. Tuy nhiên, họ thiếu kiến thức về đầu tư tài chính hoặc không có sự “tinh vi chuyên nghiệp” của giới đầu tư. Nhóm này được chia ra làm ba loại. Họ đều là những người khôn ngoan, được giáo dục và có thu nhập cao. Họ tham gia hoạt động đầu tư nhưng có nhiều điểm khác biệt.

  1. Nhóm” không thể bị làm phiền”. Những người này luôn tự thuyết phục bản thân rằng họ không hiểu biết về tiền. Họ khẳng định thêm việc đó bằng việc tránh xa việc tìm hiểu về kiến thức tài chính. Những người này chỉ biết để tiền một chỗ hoặc chuyển cho những dịch vụ tài chính. Họ gạt tương lai tài chính ra khỏi đầu óc, ngày qua ngày họ làm việc chăm chỉ và tự nhủ rằng ít nhất thì mình cũng đang kiếm được tiền mà.
  2. Nhóm của những người hoài nghi. Những người này biết hết mọi lý do tại sao một khoản đầu tư sẽ bị thất bại. Họ có vẻ thông minh, lý luận chặt chẽ. Họ thường nhảy vào thị trường khá muộn khi có sự biến động lớn. Họ chờ đợi đám đông hay có chứng cứ rõ ràng về quyết định đầu tư của họ là đúng. Những người này thường có mặt ở khắp mọi nơi, ưa nghe các vụ bê bối để “truyền bá” đi nhưng họ hầu như không có thành quả gì đáng kể về tài chính. Người đa nghi rất dễ khám phá ra những gì sai lầm, đó chính là cách họ tự bảo vệ mình không bị lộ tẩy sự thiếu hiểu biết của mình. Đặc điểm của những người này là mặc dù ý thức được về sự cần thiết của đầu tư tài chính nhưng họ gần như không bao giờ tự mình đầu tư bất cứ cái gì. Những người này thận trọng đến mức tiêu cực, ở đâu có những sự thất bại về đầu tư là ở đó có những người này. Họ xuất hiện ở đó để nói là “Đấy tôi biết ngay mà”.
  3. Nhóm của những người cờ bạc: Trong khi những người ở nhóm “hoài nghi” quá cẩn thận thì những người ở nhóm này không cẩn thận cho lắm. Họ xem xét thị trường chứng khoán và các thị trường đầu tư khác như khi đánh bạc ở sòng bạc. Đó chỉ là việc trông chờ sự may mắn, tung xúc xắc và cầu nguyện. Nhóm này không có các nguyên tắc kinh doanh hay một quy tắc đầu tư nào cả. Thay vì cần phải có sự cần mẫn dài hạn để học hỏi và hiểu biết, họ chỉ quan tâm đến những “mánh” hay những đường tắt. Đặc điểm của nhóm này là muốn đạt kết quả thật cao nhưng phải trong thời gian thật ngắn. Nôm na là thích “giàu nhanh”. Đó là lý do họ thường tham gia vào những loại hình đầu tư mạo hiểm, rủi ro lớn.

Ví dụ: bà bán bún ngan gần nhà tôi – bán hết cửa tiệm mua bitcoin

LEVEL 4 – NHỮNG NHÀ ĐẦU TƯ DÀI HẠN

Những nhà đầu tư dài hạn

Những người này biết rất rõ tầm quan trọng của đầu tư. Họ chủ động tham gia vào các quyết định đầu tư của mình. Họ thường có kế hoạch đầu tư dài hạn giúp họ đạt được những mục tiêu tài chính của mình. Nhóm này thường đầu tư cho việc học hành của mình trước khi tham gia vào các hoạt động đầu tư thực sự. Họ nắm chắc lợi thế của hoạt động đầu tư dài hạn và quan trọng nhất là họ biết tìm kiếm tư vấn từ những chuyên gia có kinh nghiệm tài chính. Điều khác biệt lớn nhất của cấp độ này họ đầu tư cho kiến thức trước tiên, vì nếu thiếu nó ranh giới giữa đầu tư và cờ bạc có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào.

Ví dụ: bạn bè xung quanh tôi ở thời điểm này

LEVEL 5 – NHỮNG NHÀ ĐẦU TƯ TINH VI

Những nhà đầu tư  tinh vi

Những nhà đầu tư này cố gắng tìm kiếm thật nhiều chiến lược đầu tư lớn và mạo hiểm hơn. Lý do là họ có thói quen làm việc với tiền rất tốt, có một nền móng tài chính vững chắc và có những hiểu biết về đầu tư. Họ có một thành tích chiến thắng dài, có một bề dày kinh nghiệm rút ra từ trong quá khứ.

Những nhà đầu tư này thường kết hợp các khoản đầu tư lại với nhau để đạt được mục đích của mình. Họ chuyên nghiệp ở mức đủ để tham gia mối đầu tư nếu những người bạn level 6 của họ cần vốn. Những người này kiểm soát được tỉ lệ vốn/nợ của mình, có nghĩa là họ thu nhập nhiều hơn so với mức phí sinh hoạt hằng ngày. Họ cẩn thận nhưng không đa nghi, và luôn mở rộng đầu óc của mình.

Những nhà đầu tư này được gọi là chuyên nghiệp là bởi vì họ có dư tiền, có một đội ngũ cố vấn chuyên nghiệp mà họ tự tay lựa chọn và một kỷ lục chứng minh những thành công của họ. Họ có thể lắp ráp các khoản đầu tư khác nhau thành một mối đầu tư lớn. Họ nhảy vào thị trường khi người khác nhảy ra. Và tất nhiên họ thường biết khi nào nên nhảy ra. Ở cấp độ đầu tư này, một chiến lược thoát ra còn quan trọng hơn chiến lược nhảy vào. Họ rất rõ ràng về những nguyên tắc hay những quy luật của chính họ về đầu tư. Họ có một kế hoạch và những mục tiêu cụ thể.

Ví dụ: Warren Buffett

LEVEL 6 – NHỮNG NHÀ ĐẦU TƯ THỰC THỤ

Những nhà đầu tư thực thụ

Rất ít người đạt được cấp độ đầu tư này. Cứ mỗi 100 người thì chưa đầy 1 người là nhà đầu tư thực thụ. Những người này có thể cùng lúc tự rạo ra một cơ hội kinh doanh và một cơ hội đầu tư. Mục đích của những nhà đầu tư thực thụ là tạo ra nhiều tiều hơn bằng tiền, bằng thời gian và tài năng của người khác. Họ là những người góp phần làm cho nước nhà trở thành cường quốc tài chính. Đây chính là những người đã cung cấp tiền để tạo ra việc làm, công việc kinh doanh và hàng hóa, tạo nên một sự phát triển thịnh vượng cho đất nước.

Những nhà đầu tư level 5 chỉ tạo ra cơ hội kinh doanh cho riêng mình, dùng tiền của mình. Trái lại những nhà đầu tư cấp độ này lại tạo ra cơ hội đầu tư cho mình và những người khác bằng cách sử dụng tài năng và tài chính của người khác. Họ sẽ đi đến những nơi mà hầu hết những người khác đều né tránh, tiếp cận những cơ hội không ai nhận ra. Trò chơi trong cuộc đời họ chính là trò chơi tiền đẻ ra tiền. Cho dù thắng hay thua họ đều nói “Tôi thích trò chơi này”. Và đó chính là những gì tạo nên một nhà đầu tư thực thụ.

Ví dụ: Jeff Bezos

TỔNG KẾT

Trên đây là 7 cấp độ đầu tư đã được Robert Kiyosaki đưa ra trong “Cha giàu cha nghèo”. Hy vọng sẽ giúp cho bạn định vị lại bản thân mình đang ở cấp độ nào. Lời khuyên của tôi là nếu bạn đang ở những level thấp thì hãy cố gắng đạt được level 4 nhanh nhất có thể. Nếu bạn chưa là một người đầu tư dài hạn, bạn hãy tự mình đến đó càng nhanh càng tốt. Điều đó có nghĩa là bạn hãy vạch ra một kế hoạch, kiểm soát những thói quen tiêu xài của mình, giảm mức nợ xuống đến mức tối thiểu. Bậc đầu tư này đòi hỏi sự kiên nhẫn và biết tận dụng thời gian.

Nếu bạn biết đầu tư sớm và đều đặn, bạn có thể trở nên giàu có. Nếu bạn bắt đầu muộn, chẳng hạn khi đã lớn tuổi, thì tỷ lệ thành công và kết quả của bạn sẽ thấp hơn. Bất cứ ai có mục tiêu trở thành nhà đầu tư level 5 hay level 6 đều bắt buộc phải phát triển kỹ năng của mình trước hết ở level 4.

Bạn đang ở level nào và kế hoạch tài chính của bạn thế nào? Hãy chia sẻ với tôi nhé! Hẹn gặp lại ở bài sau.

Não phải hay não trái

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao có một số người giỏi về kỹ thuật, còn một số người khác lại có thiên hướng nghệ thuật bẩm sinh không. Nếu tìm hiểu về bộ não chúng ta có thể phần nào giải thích được điều này. Thêm nữa, liệu não phải hay não trái có liên quan gì đến việc kiếm tiền của chúng ta hay không? Cùng tìm hiểu trong bài này nhé.

Đầu tiên chúng ta phải tìm hiểu về những khái niệm này đã. Sau đó bạn hãy xem mình sở hữu bộ nào như thế nào. Bắt đầu với não trái trước.

NÃO TRÁI

Bán cầu não trái là khu vực có chức năng ngôn ngữ, chịu trách nhiệm xử lý thông tin. Ngoài ra não trái còn có chức năng giải quyết những vấn đề liên quan đến logic hay tính toán chính xác. Những người thuận não trái có xu hướng tiếp thu và học tập tốt những bộ môn khoa học tự nhiên như Toán, Lý, Hóa. Những người này có xu hướng hoặc có năng lực trong những lĩnh vực liên quan chặt chẽ đến logic hay những con số.

Những người não trái thường có cách làm việc khoa học và có tổ chức. Người này thích lập kế hoạch trước khi hành động và luôn muốn làm việc tuân thủ theo kế hoạch đó. Hơn nữa người này còn rất có tư duy logic và giỏi tính toán.

NÃO PHẢI

Bán cầu não phải là khu vực có chức năng nhận biết không gian, hình ảnh và cảm thụ nghệ thuật. Nếu coi người não trái là người sống lý trí thì người não phải lại sống thiên về cảm xúc. Ngược với người não trái, người não phải có xu hướng tiếp thu tốt những kiến thức khoa học xã hội như Văn, Sử, Địa. Nhược điểm của người não phải là có óc tổ chức kém nhưng bù lại họ lại có khả năng đọc hiểu cảm xúc của người khác rất tốt.

Điểm mạnh của người não phải làm rất có năng khiếu sáng tác hoặc cảm thụ nghệ thuật. Điểm yếu của họ là khó làm việc theo kế hoạch, kế hoạch dù có lập ra thì đến cuối lại quyết định dựa trên cảm xúc của bản thân.

Não trái não phải
Não của Em Chã

Nếu thông qua những dòng ở trên mà bạn vẫn chưa xác định được rõ não mình thuộc loại nào thì có thể làm thử một bài test vui ở đây nhé. Như hình ở trên thì não của tôi 80% thuộc bên phải rồi. Đó là lý do tôi luôn nhắc đến kỷ luật, đó là thứ mà tôi nghĩ rằng mình đang thiếu và đang cố gắng hoàn thiện từng ngày. Nếu não bạn mà có tỷ lệ khoảng 50-50 thì xin chúc mừng, bạn là người rất cân bằng đấy. Còn nếu não lệch về một phía thì cũng đừng lo lắng, chúng ta sẽ rèn luyện nó qua những gợi ý dưới đây.

RÈN LUYỆN NÃO BỘ

Nếu bạn là một người thuận não trái thì việc lập và làm theo kế hoạch là quá đơn giản rồi. Hãy cố gắng đưa ra kế hoạch cụ thể chi tiết có dẫn chứng và kịch bản cụ thể. Hãy cố gắng học tập và làm việc trong môi trường yên tĩnh sạch sẽ và ngăn nắp. Vì đầu óc của bạn có cách sắp xếp thông tin logic và khoa học nên hãy cố gắng giải quyết những công việc của mình theo thứ tự.

Nếu thao tác của mình chưa hiệu quả thì hãy thử làm việc với những số liệu hoặc ký tự có liên quan đến toán học. Chắc là bộ não của bạn sẽ thích điều đấy hơn đấy.

Ngược lại với não trái, não phải bằng cách bí ẩn nào đó lại có trực giác rất tốt. Bạn có khả năng cảm nhận những thông tin vô hình mà những người phía bên kia không cảm nhận được. Việc xử lý thông tin của bạn không cần phải theo quy luật hay thứ tự nào cả. Bạn chỉ cần có cảm hứng là có thể làm được. Bạn rất giỏi đưa ra kịch bản giả định, tư duy nếu – thì.

Tuy nhiên điểm mạnh cũng là điểm yếu của người não phải. Mặc dù có tư duy sáng tạo rất mạnh nhưng nếu không có sự sắp xếp kỷ luật thì cuối cùng những ý tưởng hay ho đó sẽ chỉ mãi nằm trong đầu. Trong công việc thì hãy thử dùng văn phòng phẩm nhiều màu sắc, phòng làm việc không cần ngăn nắp nhưng đẹp và thư giãn đúng sở thích của bạn.

LÀM VIỆC VỚI TIỀN THẾ NÀO

Quay lại với chủ đề chính của chúng ta, đó là việc quản lý và chi tiêu số tiền của mình. Không có bằng chứng nào về việc phía nào sẽ thành công hơn trong cuộc sống. Tuy nhiên nếu nói về tiền thì người não trái thường quản lý tài chính tốt hơn não phải. Còn người não phải lại có xác suất đúng cao hơn trong những phi vụ đầu tư.

Vậy thì nếu bạn muốn phát triển cân bằng hơn thì hãy thử học tập theo những thói quen hoặc thế mạnh của phía bên kia. Đối với người bên phải thì hãy lập kế hoạch quản lý tiền bạc của mình một cách nghiêm túc hơn, hạn chế chi tiêu theo cảm xúc. Điểm yếu của bạn là kỷ luật nên chỉ cần chiến thắng kỷ luật là bạn sẽ thành công. Còn đối với người bên trái thì hãy học cách hiểu thêm về cảm xúc của mình. Thi thoảng hãy cứ liều trong phạm vi cho phép nếu muốn bứt phá khỏi cuộc sống an toàn.

Tôi đang luyện thêm não trái nên nói phải có sách, mách phải có chứng nếu không các bạn não trái lại không tin. Vậy tôi xin giới thiệu với bạn một bộ sách giúp cả hai phía rèn luyện để cân bằng lại não bộ của mình. Chính là 50 câu đố cân bằng não trái – não phải. Sách nhìn hơi cute nhưng bạn đừng nghĩ chỉ dành cho trẻ con nhé. Tuổi nào cũng phải học hết, học đến lúc chết cơ mà. Ngày trước tôi còn 90% phải cơ, cũng may rèn luyện thêm nên giờ cân lại còn 80%. Bạn thử xem.

Đầu tư tiền như thế nào trong năm 2020

Năm nay quả là một năm có nhiều biến cố, cả về kinh tế lẫn xã hội. Người bi quan thì sẽ thấy đó là khó khăn. Nhưng lạc quan như bạn và tôi thì hãy coi nó như là cơ hội. Cùng tìm hiểu xem trong năm 2020 này, chúng ta sẽ đầu tư tiền như thế nào.

Bài này chúng ta sẽ chỉ nói về việc đầu tư tiền thôi nhé. Còn kinh doanh thì sẽ trao đổi ở bài khác. Bạn mà chưa phân biệt được rõ lắm thì đọc lại ở đây nhé.

ĐẦU TƯ AN TOÀN

Trong đầu tư luôn có mức độ rủi ro và khẩu vị rủi ro của từng người là khác nhau. Nhưng tôi cứ tạm lấy mình ra làm ví dụ. Những khoản đầu tư mang lại lãi suất từ 8-11%/năm thì tôi sẽ coi đó là đầu tư an toàn. Dưới 8% thì coi nó là khoản tiết kiệm đi. Đầu tư an toàn thì thường tôi sẽ dùng để mua trái phiếu doanh nghiệp hoặc quỹ TCBF của Techcombank.

Tại sao lại phải phân biệt như thế là vì sẽ có những giai đoạn ngân hàng gọi vốn và đưa ra lãi suất cao 8-9%. Hoặc có những doanh nghiệp chào bán trái phiếu chỉ lãi khoảng 7% thôi. Vậy nên đừng nghĩ là cứ gửi ngân hàng thì là tiết kiệm mà mua quỹ hay trái phiếu thì là đầu tư. Hãy nhìn vào lãi suất để quyết định sử dụng vốn của mình cho hiệu quả.

Ví dụ, theo như phương pháp quản lý tài chính của tôi ở đây. Bạn sẽ được dùng 5% thu nhập để gửi tiết kiệm và 10% để cho danh mục an toàn. Tình huống là cuối tháng nhận lương, bạn thấy ngân hàng gần nhà đang huy động tiền gửi lãi 9%. Còn lúc đó trái phiếu doanh nghiệp chào bán cao nhất chỉ có 7.5% thôi. Vậy thì lúc này bạn phải quyết định dùng 10% thu nhập để gửi ngân hàng và 5% để mua trái phiếu.

ĐẦU TƯ MẠO HIỂM

Đầu tư mạo hiểm, đầu tư rủi ro… đều là những cách gọi của khoản này. Mạo hiểm tức là bạn phải xác định là nó sẽ mất, không phải mất một phần mà là mất hết. Vì mức độ rủi ro cao như thế nên lợi nhuận mà nó mang lại cũng sẽ rất lớn. Lợi nhuận cứ hơn 11%/năm thì được coi là rủi ro. Những kênh rủi ro có thể tính đến là cổ phiếu, ngoại hối, tiền điện tử.

Một ví dụ của đầu tư rủi ro là Bitcoin, tôi mua Bitcoin khi giá khoảng 4000$/coin. Tất nhiên vì biết nó là mạo hiểm nên chỉ mua 0.1 coin tức là bỏ ra 400$ thôi. Bây giờ thì giá Bitcoin là hơn 9000$/coin. Tức là lợi nhuận 225% nếu tôi bán. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn sẽ bắt chước tôi đi mua Bitcoin để chờ đến lúc nó lên 18000$ rồi bán. Thực tế là tôi chưa bao giờ biết được giá Bitcoin sẽ lên đến đâu, chỉ là tôi chấp nhận rủi ro sẽ mất hết 400$ nếu nó mất hết giá trị. Đầu tư mạo hiểm là như vậy, nếu số tiền bỏ ra có thể mất hết mà vẫn vui vẻ thì hẵng làm. (UPDATE 2021: ở thời điểm update lại bài này, giá Bitcoin khoảng gần 60.000$/coin. Tôi bán hết ở giá 18.000$ rồi và bây giờ ngồi nhìn chảy nước miếng).

Một ví dụ khác là ngoại hối hay còn gọi là forex. Tôi giao dịch ngoại hối hàng ngày từ thứ 2 đến thứ 6. Có lúc lợi nhuận 20%/tháng. Nhưng khoan đã, đừng vội kích động bạn ơi. Điều đó không có nghĩa là một năm tôi sẽ có lợi nhuận 240% đâu nhé. Như thế thì gấp cả chục lần Warren Buffett à.

Đầu tư mạo hiểm là thế, có thể tháng này bạn lãi 20% nhưng có thể sẽ lỗ luôn 50% vào tháng tiếp theo. Tài khoản sẽ trồi sụt như điện tâm đồ. Đó là lý do tôi chỉ đặt tối đa 2% tổng tài sản của mình vào ngoại hối. Nếu như có mất hết thì coi như đó là trò chơi. Nếu bạn chưa thống kê tài sản của mình thì có thể tham khảo ở đây.

Nếu bạn không phải là người giữ được tâm lý vững vàng và quản lý vốn một cách chặt chẽ thì lời khuyên của tôi là hãy tạm tránh xa những danh mục mạo hiểm.

TỔNG KẾT

Tổng kết lại kiến thức của ngày hôm nay là

  • Lãi suất dưới 8% thì hãy sử dụng ngân sách tiết kiệm để đầu tư.
  • Lãi suất từ 8-11% thì hãy sử dụng ngân sách đầu tư an toàn.
  • Lãi suất trên 11% thì hãy sử dụng ngân sách đầu tư mạo hiểm.

Tôi sẽ chỉ hướng dẫn về đầu tư mạo hiểm nếu bạn thực sự là đã được chuẩn bị kiến thức một cách kỹ càng. Chắc chắn là phải kiểm tra chứ không phải ai cũng có thể tham gia được. Nội dung này sẽ có trong tương lai, một thời gian nữa sau khi bạn hiểu tương đối tốt về quản lý tài chính của mình. Ngược lại thì đầu tư an toàn dành cho tất cả mọi người, tôi khuyến khích bạn tham gia ngay.

Nếu gặp khó khăn khi tìm hiểu thì cứ hỏi tôi ngay. Hỏi đáp các vấn đề tổng hợp thì vào group này bạn nhé.

Hẹn gặp lại ở bài sau!

Làm thuê chán quá – Bỏ việc được không

Ở bài trước tôi đã chia sẻ về một số khái niệm trong tài chính. Ở bài này chúng ta sẽ đi vào một chủ đề mà tôi chưa đề cập đến

LÀM THUÊ

Ai trong chúng ta đều cũng đã hoặc đang đi làm thuê cho người khác. Việc này là dễ nhất, vì thường chúng ta sẽ làm những công việc mà chúng ta có chuyên môn hoặc đã được đào tạo. Công việc làm thuê chỉ yêu cầu bạn có chuyên môn cộng thêm một số kỹ năng mềm khác là đã có thể sử dụng vài chục năm rồi.

Một level cao hơn của làm thuê là làm chuyên gia. Nếu bạn là chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó thì bạn sẽ được hưởng mức thù lao tương đối cao so với những người lao động bình thường. Làm thuê có thể là lao động chân tay hay lao động trí óc. Tất cả đều đáng quý cả, miễn là bạn cống hiến và thu lại được giá trị xứng đáng với công sức mình bỏ ra.

Vì là làm cho người khác nên bạn sẽ bị chi phối một phần nào đó bởi cá nhân hoặc tổ chức thuê bạn. Đối với những người không có nhu cầu thay đổi hoặc thoả mãn với công việc của họ thì họ có thể làm hàng chục năm mà không cần thay đổi.

Những quan điểm bạn được nghe ở các lớp làm giàu “highfive người bên cạnh” theo tôi là không đúng. Họ sử dụng sơ đồ ESBI (Kim tứ đồ) như một công thức trình tự và bắt chúng ta thay đổi suy nghĩ của mình. ESBI là một định nghĩa dược đưa ra bởi Robert Kiyosaki. Họ định hướng rằng cấp độ thấp nhất là Employee – Người làm thuê, rồi các cấp khác là Self-Employed – Người tự làm chủ, Business Owner – Người làm doanh chủ và cuối cùng là Investor – Người làm đầu tư.

Lại nhắc lại một lần nữa là tôi quan niệm mỗi cá nhân là khác biệt. Chúng ta lựa chọn lối sống và cách sống của mình. Đừng có bảo tôi phải tự sở hữu doanh nghiệp hay phải làm nhà đầu tư thì mới là đỉnh cao của cuộc đời. Tôi chỉ muốn đi làm thuê cho nhẹ đầu hoặc bạn chỉ muốn làm freelancer thì có sao đâu. Nếu đó là lựa chọn mà ta thấy hạnh phúc thì ta cứ theo đuổi nó.

BỎ VIỆC HAY KHÔNG

Tuy nhiên phải nói lại là, có một phần trong chúng ta vẫn mong muốn có được một di sản gì đó cho riêng mình. Sau một vài năm đi làm thuê, có thể bạn sẽ muốn tự kinh doanh hoặc tự đầu tư một cái gì đó. Một phần kiếm thêm thu nhập, cũng có thể một phần để khẳng định bản thân.

Tôi nhận được khá nhiều câu hỏi là “Đi làm chán quá rồi có nên bỏ việc hay không?. “Em mới mở cửa hàng, bán rất đắt khách. Hay em nghỉ việc công ty được không?”. “Em muốn nghỉ việc để start up. Kèo này thơm lắm, em sẽ sống chết với nó”. Hoặc “Em thấy người ta làm youtube hay quá, em cũng muốn nghỉ việc để làm”…

Nếu có suy nghĩ như vậy thì tôi lại khuyên bạn hãy bình tĩnh và xem xét lại tương quan giữa hai công việc bạn đang cân nhắc. Bạn có nhớ là chúng ta thường có tâm lý bỏ qua những bất lợi và tin tưởng vào thứ mình cho là đúng không? Dưới đây là 10 câu hỏi giúp bạn đánh giá sự lựa chọn của mình:

  1. Công việc cũ có độc hại với bạn không, cả về vật chất và tinh thần?
  2. Công việc cũ có thoả mãn cuộc sống của bạn không?
  3. Mục đích bạn làm công việc cũ là gì?
  4. Công việc cũ có khả năng phát triển không?
  5. Công việc này đã bao giờ là ước mơ của bạn chưa? Nếu có, lý do khiến bạn thay đổi là gì?
  6. Công việc mới của bạn mang lại thu nhập như thế nào so với công việc cũ? Đã đủ cover các chi phí cuộc sống như công việc cũ chưa?
  7. Công việc mới mang lại cảm xúc như thế nào so với công việc cũ?
  8. Công việc mới này có khả năng phát triển như thế nào? Bạn có kế hoạch cụ thể cho sự phát triển ấy chưa?
  9. Bạn có kiến thức thực sự về công việc mới này không? Kiến thức này đã đủ mang lại lợi nhuận chưa?
  10. Những người thông thái mà bạn biết cho bạn lời khuyên thế nào về sự lựa chọn này?

Bạn hãy thử trả lời những câu hỏi trên đây và gạch đầu dòng những ưu nhược điểm của hai công việc này. Phần nào nhiều điểm hơn là thứ bạn nên lựa chọn, ít nhất là ở thời điểm này. Những câu hỏi này bạn có thể trả lời lại vào một thời điểm khác để liên tục tự đánh giá.

IKIGAI

Ngoài ra, còn một bài test nữa giúp bạn đánh giá công việc hiện tại của mình. Đó là bài test Ikigai, Ikigai là một khái niệm của người Nhật. Theo đó họ định nghĩa Ikigai là “Mục đích của cuộc đời bạn”, “Lý do khiến bạn thức dậy mỗi buổi sáng là gì?” hay “Bạn đến trái đất này để làm gì?”. Dưới đây là sơ đồ Ikigai

Ikigai – Lý do tôi bỏ hành tinh của mình để đến trái đất

Sơ đồ IKIGAI gồm 4 vòng tròn lớn bao gồm:

  • LOVE – Thứ ta yêu thích
  • GOOD AT – Thứ ta giỏi
  • NEEDS – Thứ xã hội cần
  • PAID FOR – Thứ ta được trả công

Sự nghiệp mà chúng ta nên theo đuổi tốt nhất là thỏa mãn được 4 vòng tròn này. Nếu không tuân theo IKIGAI sẽ có những trường hợp sau xảy ra:

  1. LOVE + GOOD AT – Đây đơn thuần chỉ là đam mê, công việc này không giúp bạn kiếm được tiền, nó cũng không phải là công việc mà xã hội cần.
  2. GOOD AT + PAID FOR – Nếu theo đuổi mục tiêu này, bạn sẽ trở thành chuyên gia tuy nhiên đó không phải là thứ bạn yêu thích, cũng như thứ xã hội cần.
  3. PAID FOR + NEEDS – Nếu bạn chỉ làm những gì xã hội cần và bạn được trả công thì đây chỉ là một nghề nghiệp, nó không phải là thứ bạn yêu thích hay thứ bạn giỏi.
  4. NEEDS + LOVE – Những gì bạn làm chỉ vì tình yêu và trách nhiệm với xã hội thì nó là một sứ mệnh. Sứ mệnh là chưa đủ vì bạn không giỏi và cũng không được trả công xứng đáng.
  5. GOOD AT + LOVE + NEEDS – Nếu bạn làm những gì bạn giỏi, bạn yêu thích và xã hội cần thì bạn sẽ cảm nhận được niềm vui vẻ và hạnh phúc. Tuy nhiên sẽ không có được sự giàu có.
  6. LOVE + NEEDS + PAID FOR – Nếu công việc thỏa mãn 3 yếu tố này, bạn sẽ hài lòng nhưng luôn có cảm giác bất an vì nó không phải là thứ mà bạn giỏi.
  7. NEEDS + PAID FOR + GOOD AT – Công việc này cho bạn một cuộc sống thoải mái, đủ đầy nhưng luôn làm bạn thấy trống rỗng vì đơn giản nó không phải là thứ bạn yêu.
  8. PAID FOR + GOOD AT + LOVE – 3 vòng tròn này tạo nên một công việc giúp bạn thỏa mãn nhưng cũng lại khiến bạn cảm thấy mình vô dụng.

Tuyệt vời nhất là công việc của bạn thoả mãn 4 vòng tròn này. Tuy nhiên một người có thể có nhiều Ikigai nên cũng không cần phải lo lắng nếu thấy việc gì bạn cũng nên làm. Nếu bạn có nhiều Ikigai thì xin chúc mừng bạn, bạn quá may mắn. Vậy thì cứ thử từng Ikigai một.

Cuối cùng quay lại với cá nhân tôi. Tôi lựa chọn việc viết blog như một Ikigai của mình vì nó thoả mãn 4 vòng tròn ở trên. Thêm nữa nó còn là một công việc tôi có thể làm ngay khi vẫn đang làm một công việc khác của mình mà không cần thiết phải từ bỏ. Nếu bạn cũng có Ikigai là viết blog như tôi thì chúng ta sẽ bắt tay nhau và gặp lại nhau trong chủ đề này sớm.

Hy vọng qua bài này bạn sẽ đưa ra những nhận định sáng suốt cho mình để trả lời câu hỏi “Có bỏ việc hay không”. Tôi đi uống trà đá đây, hẹn gặp lại ở bài sau.

Thế nào là giàu ?

Giàu có dường như là ước muốn của rất nhiều người, tiền không mua được hạnh phúc nhưng tiền có thể mua được những thứ khiến ta hạnh phúc bạn nhỉ. Hình như để lựa chọn giữa giàu và nghèo thì ngay cả những người cao đạo nhất cũng chọn giàu có thì phải (chỉ là họ có thừa nhận hay không thôi).

ĐỊNH KIẾN

Có vẻ xã hội đã dạy chúng ta một vài bài học sai lầm về tiền, về bản chất thì tiền không có gì xấu, chỉ có những cách xấu để làm ra tiền thôi. Tôi không tôn sùng những người giàu có nhưng tuyệt đối không khinh miệt những người nghèo khổ vì thế tôi mong chúng ta ai cũng sẽ trở nên giàu có theo cách mà mình muốn. Tất nhiên tôi chỉ bàn về giàu có vật chất thôi bạn nhé, còn giàu trí tuệ, giàu tình cảm hay giàu lòng nhân ái… thì xin bàn vào khi khác vậy.

Đồng ý là giàu có vật chất rồi nhưng thế nào là giàu thì hình như không phải ai cũng biết. Ai cũng tuyên bố rằng tôi sẽ trở nên giàu có nhưng giàu có là thế nào thì họ không nói được. Giàu có phải là nhiều tiền không nhỉ? Nếu là nhiều thì bao nhiêu mới là nhiều đây? Có thu nhập 50 triệu/tháng, có tài khoản tiết kiệm 1 tỷ đồng hay có xe Mercedes? Bạn hãy dừng lại ở đây và viết xuống một con số đi. Tôi sẽ đưa câu trả lời ở cuối bài.

Dù chưa biết có bao nhiêu tiền là giàu nhưng chắc bạn phải đồng ý với tôi một điều đơn giản là

GIÀU = KHÔNG NGHÈO

Đơn giản như vậy thôi, muốn giàu lên thì trước tiên đừng làm cho mình nghèo đi. Muốn không nghèo đi thì phải tránh những rủi ro có thể khiến bạn mất tiền. Những rủi ro này có thể là bệnh tât, thất nghiệp, tai nạn… Có 2 giải pháp cho những rủi ro này là “Tài khoản rủi ro” và “Tài khoản bảo hiểm”.

Trước hết là “Tài khoản rủi ro”, bạn còn nhớ về phương pháp Quản lý tài chính cá nhân tôi đã chia sẻ chứ, tôi dùng 5% thu nhập hàng tháng cho khoản rủi ro. Khoản tiền này sẽ được dùng khi tôi thất nghiệp, mắc bệnh hoặc bất cứ điều gì khiến tôi không thể kiếm thêm thu nhập. Hãy lập “Tài khoản rủi ro” này ngay bây giờ và bắt đầu cho tiền vào đó. Tài khoản này được coi là an toàn với số tiền có thể giúp bạn sinh tồn từ 6-12 tháng. Ví dụ: Để sinh sống cơ bản và không hưởng thụ, bạn cần sử dụng 5 triệu/tháng thì bạn phải có 1 tài khoản ít nhất là 30 triệu để sống trong 6 tháng nếu chẳng may không thể có thu nhập hoặc mất việc.

Ở thời điểm viết bài, tài khoản này giúp tôi có thể sinh tồn trong 8 tháng. Tài khoản này tôi chấp nhận gửi ngân hàng với lãi suất thấp vì kỳ hạn ngắn để có thể rút ra bất cứ lúc nào gặp tình trạng khẩn cấp.

TÀI KHOẢN BẢO HIỂM

Thứ hai là “Tài khoản bảo hiểm”, nếu bạn đang làm việc trong các cơ quan hay doanh nghiệp chính thống thì không cần lo lắm vì lương tháng của bạn đã được trích một phần để đóng Bảo hiểm xã hội, khẳng định rằng đây là quyền lợi của cá nhân và cũng là trách nhiệm đối với xã hội. Dù có thể nói rằng Bảo hiểm xã hội sẽ không cho bạn lợi ích về kinh tế nhưng hãy nhớ mục đích của Bảo hiểm là bảo hiểm lợi ích chứ không phải sinh lời. Ngoài ra, Bảo hiểm y tế cũng là một khoản không thể thiếu, 80% thời gian bạn sẽ không dùng đến nó nhưng thử một lần đi bệnh viện không có bảo hiểm y tế xem, bạn sẽ ước “giá như” đấy…

Cuối cùng trong tài khoản bảo hiểm, lời khuyên của tôi là hãy dành một khoản nữa cho Bảo hiểm nhân thọ. Dù bạn hay những người xung quanh chưa hoặc có thể đã từng gặp những trải nghiệm không tốt với Bảo hiểm nhân thọ thì xin khẳng định rằng Bảo hiểm nhân thọ là lĩnh vực được Luật pháp Việt Nam công nhận và người sử dụng Bảo hiểm nhân thọ luôn luôn được Luật pháp bảo vệ. Hãy sáng suốt và tỉnh táo vì những trải nghiệm không hay chỉ xuất phát từ cá nhân tư vấn bảo hiểm chứ chưa bao giờ đến từ những công ty cung cấp bảo hiểm.

Khác với Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm nhân thọ lại có khả năng sinh lời thực sự, phí bảo hiểm sẽ được hoàn lại cộng thêm một khoản lãi khá tốt sau khi hết hợp đồng bảo hiểm. Vì lĩnh vực Bảo hiểm nhân thọ rất phức tạp cả về số lượng và chất lượng thông tin nên tôi sẽ chia sẻ sâu hơn trong một bài khác, có thể sẽ có cả những tip trong việc mua bảo hiểm nhân thọ.

Tóm lại đóng bao nhiêu thì hợp lý? Với trường hợp của tôi, tôi cũng dùng 5% thu nhập hàng tháng. Tất nhiên hơi khác một chút, không phải mỗi tháng tôi sẽ lấy 5% để đóng mà để dành mỗi tháng 5% đến lúc đủ giá trị một hợp đồng tối thiểu thì sẽ đóng. Tính đến nay tôi có 3 hợp đồng bảo hiểm nhân thọ với tổng phí đóng mỗi năm là xx triệu.

Rồi, cuối cùng là con số để được tính là giàu. Để bắt đầu được xếp vào hàng ngũ của những người giàu thì bạn phải là Triệu phú – Triệu phú đô la chứ không phải triệu phú Việt Nam Đồng bạn nhé.

1 TRIỆU ĐÔ

1 triệu đô la Mỹ bạn nhé, tương đương với 23.442.500.000 Việt Nam Đồng ở thời điểm viết bài này. Đây là con số tối thiểu để trở thành triệu phú và là con số biểu tượng mà bất cứ cá nhân, hay doanh nghiệp nào trên quả đất này đều cố gắng để đạt được nó nhanh nhất. Vậy là bạn biết mình còn thiếu bao nhiêu để trở thành giàu có rồi đấy, việc còn lại bây giờ là lập kế hoạch điền vào chỗ trống thôi.

Đừng lo lắng, chúng ta sẽ cùng lập kế hoạch. Thôi chào đi ngủ nhé!

Nhập môn tài chính

Bắt đầu từ đâu nhỉ, có lẽ tôi sẽ chọn theo mốc thời gian mà mình nhớ. Nhưng trước hết để tôi nói đôi điều về bản thân để các bạn hiểu về tôi, cũng như bối cảnh mà tôi đưa ra lựa chọn nhập môn tài chính của mình.

Tôi bắt đầu viết những dòng đầu tiên của blog này khi mình 30 tuổi, thực sự chỉ từ 29 đến 30 đã là cả một bước ngoặt. Sáng nay tôi giật mình và cảm thấy có một sự sợ hãi gì đó gợn lên, trời ơi tôi đã 30 tuổi. Sao tôi không giống những người 30 tuổi mà lúc trước tôi đã hình dung. Thôi dù sao tôi cũng không thể quay ngược lại thời gian được, thế nên tôi quyết định sẽ viết blog, tôi sẽ ghi lại đời tôi. Sau này chết đi, tôi sẽ di chúc lại cái blog này, chẳng biết có để làm gì không. Nhưng mà tôi thích thế!

Tôi học kỹ thuật 5 năm ở trường đại học, tôi học thạc sỹ 2 năm ở nước ngoài. Trước năm 30 tuổi tôi sống như Howard Roark trong Suối nguồn (bạn tìm đọc nhé, tiểu thuyết kinh điển đấy). Nghĩa là tôi theo chủ nghĩa Egoist, tôi tôn thờ cá nhân. Cá nhân ở đây là những con người kiệt xuất – kiểu như những họa sỹ nổi tiếng, những nhà khoa học thiên tài. Tôi sống thỏa mãn cái Ego của mình. Tôi mất rất nhiều thời gian để đưa ra một quyết định nhưng tôi thường kiên định với quyết định đó. Tôi nói trước năm 30 tuổi vì bây giờ tôi muốn sống mềm mại hơn.

Thời điểm tôi đọc Suối nguồn lại lần thứ 2 cũng là lúc tôi biết đến một người rất giỏi trong lĩnh vực của mình. Những suy nghĩ của ông này phần nào làm thay đổi con người tôi. Thanh niên này (tôi gọi thế cho vui chứ ông ấy hơn tôi chắc phải mười mấy tuổi) là người linh hoạt nhất mà tôi biết trong lĩnh vực của mình, khác hoàn toàn những người thầy đã từng dạy tôi. Ông ấy làm những việc mà tôi chưa thấy ai trong nghề của tôi làm, mà tôi cũng chưa bao giờ nghĩ đến những việc đó.

Thêm vào đó, có một biến cố xảy ra với một người bạn thân của tôi. Cậu này có cùng background với tôi, cũng học và làm nghề kỹ thuật. Thu nhập đến tiền tỷ một năm. Dù chưa phải là ghê gớm đối với các ngành khác nhưng cũng đã là một con số lớn đối với những người trong nghề. Tuy nhiên chỉ vì quản lý chi tiêu không tốt mà mất hết. Không những mất hết số tiền kiếm được mà còn âm thêm 800 triệu. Việc nhận của người ta thì làm không xong vì làm gì còn tiền mà làm nữa. Nợ nần chồng chất, có lúc đã nghĩ đến chuyện tự tử. Hoá ra câu chuyện ở đây là không phải bạn kiếm được bao nhiêu tiền mà là bạn giữ được bao nhiêu tiền mình kiếm được.

Tôi học được một điều là chỉ làm nghề của mình thì chưa đủ. Tôi phải biết nhiều hơn thế, “thế” ở đây nói thẳng ra là tiền. Tôi muốn hiểu về tiền và kiếm được nhiều tiền hơn, thế nên tôi tìm hiểu về tài chính. Thế là hành trình bắt đầu.