Giao dịch và cuộc đời

Lâu lâu lại lên một bài trải nghiệm, nhân dịp vàng lại phá đỉnh mọi thời đại. Tuy nhiên hôm nay tôi sẽ không phân tích giá vàng nữa mà sẽ nói đến cuộc đời.

BIỂU ĐỒ HOÁ CUỘC ĐỜI

Biểu đồ sin - em-cha.com

Giao dịch hay trò chơi mua bán cuối cùng cũng là để kiếm lời. Mua thấp bán cao để ăn chênh lệch, đấy là bản chất của công việc trao đổi. Vậy đời người thì giống trò chơi mua bán ở chỗ nào.

Tạm thời cứ chấp nhận rằng chúng ta sống trong một xã hội Descartes hoá. Tức là mọi thứ phải có thống kê, phải có số liệu. Và biểu đồ của một loại hàng hoá nào đó là công cụ để ghi lại số liệu. Hàng hoá hay tiền tệ nào cũng vậy, luôn dao động theo hình sin. Tức là có lên có xuống.

Biểu đồ có lên có xuống là do có mua có bán. Người mua nhiều hơn người bán thì giá cao, người bán nhiều hơn người mua thì giá thấp. Nguyên nhân của hành vi mua bán này là do tâm lý đám đông phản ứng lại với những thông tin của thị trường. Có thể do những thông tin kinh tế, chính trị, xã hội hoặc cũng có thể do tính kỹ thuật trên biểu đồ.

Nhưng cái dại nhất của người giao dịch đó là nghĩ rằng giá đã quá cao hay quá thấp. Giống như dân trong nghề thường nói là bắt đỉnh thì đứt tay mà bắt đáy thì thủng bụng.

Trò chơi giao dịch là do tâm lý đám đông vậy trò chơi cuộc đời mình thì do cái gì?

Là do tâm lý cá nhân!

TÂM LÝ CÁ NHÂN

Tôi vẫn luôn tin tưởng rằng chúng ta là người quyết định vận mệnh của mình. Cuộc đời có lên có xuống nhưng không ai lên mãi mà không xuống. Ngược lại, cũng không ai xuống mãi mà không có lên. Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời. Giàu năm họ thì có. (Thôi đùa đấy!).

Cuộc đời này phức tạp là do bạn làm quá nó lên thôi! Nếu biểu đồ hoá thì nó chỉ là hình sin thôi mà. Chỉ có lên có xuống thôi. Nếu coi giàu là lên thì nghèo là xuống. Vui là lên thì buồn là xuống. Sướng là lên thì khổ là xuống.

NHỮNG TRẠNG THÁI CUỘC ĐỜI

Bạn có thắc mắc tại sao ông phật lại trở thành ông phật không? Sao nhiều người lại nghe lời ông ấy thế. Ông phật thực ra là một con người bình thường thôi nhé. Lúc còn sống hay giảng đạo lý cho mọi người nên lúc chết đi được mọi người tôn thờ kính trọng thôi. Tây du ký xem thì hay nhưng là hư cấu đấy bạn, không có ông thần nào ngồi trên trời toả sáng mỉm cười nhìn chúng ta đâu.

Suýt lạc đề, để tôi quay lại. Ông lão đấy được tôn thờ là vì những gì ông ấy dạy người ta thấy đúng quá. Vậy thì cuộc đời này có đúng là chỉ có lên xuống như hình sin hay không. Câu trả lời là đúng – nhưng chưa đủ.

Cuộc đời này ngoài trạng thái lên xuống thì còn một trạng thái nữa là đi ngang. Hay trong biểu đồ gọi là trạng thái sideway. Trạng thái đi ngang hay sideway là trạng thái mà ở đó phe mua với phe bán tạm thời cân bằng với nhau. Lực mua với lực bán lúc này là tương đương khiến cho giá không thể đi lên hay đi xuống.

Ông phật lại dạy là chúng ta có 3 trạng thái của con người. Đó là Khổ, Lạc, Xả. Để tôi giải thích bình dân hoá cho bạn nghe:

  • Khổ: trạng thái buồn đau, bi thương, chán nản, đi xuống…
  • Lạc: vui vẻ, lạc quan, yêu thương, đi lên…
  • Xả: bình yên, không dao động, cân bằng, đi ngang…

Nếu khổ là down, lạc là up thì xả chính là sideway rồi.

SIDEWAY

Trạng thái đi ngang càng lâu thì lúc bứt phá – breakout càng mạnh. Trước sóng to gió lớn thì mặt biển thường bình yên. Cuộc đời bình yên càng lâu thì hãy chuẩn bị cho một cú breakout càng mạnh.

Trạng thái sideway – xả là thứ mà tôi muốn tập trung vào. Cứ theo cái cách mà biểu đồ hoạt động, dù cuộc đời bạn luôn may mắn vui vẻ thì vẫn sẽ có những lúc thất bại chán nản. Chẳng qua lúc đó phe bán đang muốn cân bằng lại giá một chút thôi mà.

Việc phải làm là kéo mình lên, cho phe mua những tín hiệu để kéo giá lên. Việc bạn chần chừ sẽ đẩy mình vào trạng thái sideway. Sideway càng lâu thì động lực càng mạnh. Nhưng hãy cẩn thận với nó, một là lên mạnh hai là xuống mạnh. Nhưng đừng lo, thị trường do đám đông quyết định còn cuộc đời bạn thì lại do bạn.

Ngược lại thì nếu bạn cảm thấy cuộc đời mình liên tục là những thất bại, xui xẻo thì cũng đừng bỏ cuộc. Vì đơn giản là không có gì là đáy cả, nếu bạn tiếp tục buông xuôi thì nó sẽ rơi mãi, cứ rơi mãi thì chưa có đáy. Đứng ở bờ vực thì mới nhìn thấy đáy vực. Sự thật là thế, bạn chỉ thấy đáy khi đã vượt qua và nhìn lại.

Vậy thì lúc rơi vào trạng thái khổ hãy tìm cách cân bằng lại nó. Hãy cho phe mua những tín hiệu lạc quan. Mặc dù chưa vượt lên được nhưng bạn có thời gian tích luỹ đi ngang chờ đến một ngày breakout cực mạnh.

LÀM GÌ VỚI ĐỜI TÔI

Quy luật của cuộc đời là thế. Xã hội loài người cũng vận hành theo cách đó. Dù có trải qua bao nhiêu biến cố đi nữa thì chúng ta vẫn luôn đi lên. Anh em vui khoẻ lâu lâu thì sẽ có chiến tranh một cái để làm lại. Cô bác bình an một thời gian thì vũ trụ sẽ gửi một mã độc đến, corona chẳng hạn. Vì vậy việc của cá là bơi, cứ sống lạc quan thôi.

Thiên tai địch hoạ rồi cũng sẽ hết, tích luỹ càng lâu thì bay lên càng mạnh. Cứ tin là kinh tế suy thoái thì rồi anh em sẽ giàu lên thôi. Đừng chết là được. Chết là hết game rồi, không làm lại được nữa. Không bàn chuyện kiếp sau nhé, kiếp nào cũng phải vui khoẻ có ích.

Tổng kết lại là cuộc đời mình vẫn dễ hơn những cú trade vì mình toàn quyền điều khiển nó. Cuộc đời có lên, có xuống, có đi ngang. Nhưng nó đi ngang, đi xuống, đi lên tiếp hay không thì lại do mình quyết định.

Chúc bạn sáng suốt và thành công với những cú trade của cuộc đời.

Credit cho hai ông bạn tôi là Minh và Nhân. Vì hôm qua ngồi uống trà đá muộn với hai ông mà tôi mất ngủ nên lại có ý tưởng để múa mép. Kiểu như Đoàn Chuẩn phải ngồi với Từ Linh thì mới có ý mà viết nhạc. Nên bản quyền tác phẩm dĩ nhiên phải đề là Đoàn Chuẩn Từ Linh.

Đầu tư tiền như thế nào trong năm 2020

Năm nay quả là một năm có nhiều biến cố, cả về kinh tế lẫn xã hội. Người bi quan thì sẽ thấy đó là khó khăn. Nhưng lạc quan như bạn và tôi thì hãy coi nó như là cơ hội. Cùng tìm hiểu xem trong năm 2020 này, chúng ta sẽ đầu tư tiền như thế nào.

Bài này chúng ta sẽ chỉ nói về việc đầu tư tiền thôi nhé. Còn kinh doanh thì sẽ trao đổi ở bài khác. Bạn mà chưa phân biệt được rõ lắm thì đọc lại ở đây nhé.

ĐẦU TƯ AN TOÀN

Trong đầu tư luôn có mức độ rủi ro và khẩu vị rủi ro của từng người là khác nhau. Nhưng tôi cứ tạm lấy mình ra làm ví dụ. Những khoản đầu tư mang lại lãi suất từ 8-11%/năm thì tôi sẽ coi đó là đầu tư an toàn. Dưới 8% thì coi nó là khoản tiết kiệm đi. Đầu tư an toàn thì thường tôi sẽ dùng để mua trái phiếu doanh nghiệp hoặc quỹ TCBF của Techcombank.

Tại sao lại phải phân biệt như thế là vì sẽ có những giai đoạn ngân hàng gọi vốn và đưa ra lãi suất cao 8-9%. Hoặc có những doanh nghiệp chào bán trái phiếu chỉ lãi khoảng 7% thôi. Vậy nên đừng nghĩ là cứ gửi ngân hàng thì là tiết kiệm mà mua quỹ hay trái phiếu thì là đầu tư. Hãy nhìn vào lãi suất để quyết định sử dụng vốn của mình cho hiệu quả.

Ví dụ, theo như phương pháp quản lý tài chính của tôi ở đây. Bạn sẽ được dùng 5% thu nhập để gửi tiết kiệm và 10% để cho danh mục an toàn. Tình huống là cuối tháng nhận lương, bạn thấy ngân hàng gần nhà đang huy động tiền gửi lãi 9%. Còn lúc đó trái phiếu doanh nghiệp chào bán cao nhất chỉ có 7.5% thôi. Vậy thì lúc này bạn phải quyết định dùng 10% thu nhập để gửi ngân hàng và 5% để mua trái phiếu.

ĐẦU TƯ MẠO HIỂM

Đầu tư mạo hiểm, đầu tư rủi ro… đều là những cách gọi của khoản này. Mạo hiểm tức là bạn phải xác định là nó sẽ mất, không phải mất một phần mà là mất hết. Vì mức độ rủi ro cao như thế nên lợi nhuận mà nó mang lại cũng sẽ rất lớn. Lợi nhuận cứ hơn 11%/năm thì được coi là rủi ro. Những kênh rủi ro có thể tính đến là cổ phiếu, ngoại hối, tiền điện tử.

Một ví dụ của đầu tư rủi ro là Bitcoin, tôi mua Bitcoin khi giá khoảng 4000$/coin. Tất nhiên vì biết nó là mạo hiểm nên chỉ mua 0.1 coin tức là bỏ ra 400$ thôi. Bây giờ thì giá Bitcoin là hơn 9000$/coin. Tức là lợi nhuận 225% nếu tôi bán. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn sẽ bắt chước tôi đi mua Bitcoin để chờ đến lúc nó lên 18000$ rồi bán. Thực tế là tôi chưa bao giờ biết được giá Bitcoin sẽ lên đến đâu, chỉ là tôi chấp nhận rủi ro sẽ mất hết 400$ nếu nó mất hết giá trị. Đầu tư mạo hiểm là như vậy, nếu số tiền bỏ ra có thể mất hết mà vẫn vui vẻ thì hẵng làm. (UPDATE 2021: ở thời điểm update lại bài này, giá Bitcoin khoảng gần 60.000$/coin. Tôi bán hết ở giá 18.000$ rồi và bây giờ ngồi nhìn chảy nước miếng).

Một ví dụ khác là ngoại hối hay còn gọi là forex. Tôi giao dịch ngoại hối hàng ngày từ thứ 2 đến thứ 6. Có lúc lợi nhuận 20%/tháng. Nhưng khoan đã, đừng vội kích động bạn ơi. Điều đó không có nghĩa là một năm tôi sẽ có lợi nhuận 240% đâu nhé. Như thế thì gấp cả chục lần Warren Buffett à.

Đầu tư mạo hiểm là thế, có thể tháng này bạn lãi 20% nhưng có thể sẽ lỗ luôn 50% vào tháng tiếp theo. Tài khoản sẽ trồi sụt như điện tâm đồ. Đó là lý do tôi chỉ đặt tối đa 2% tổng tài sản của mình vào ngoại hối. Nếu như có mất hết thì coi như đó là trò chơi. Nếu bạn chưa thống kê tài sản của mình thì có thể tham khảo ở đây.

Nếu bạn không phải là người giữ được tâm lý vững vàng và quản lý vốn một cách chặt chẽ thì lời khuyên của tôi là hãy tạm tránh xa những danh mục mạo hiểm.

TỔNG KẾT

Tổng kết lại kiến thức của ngày hôm nay là

  • Lãi suất dưới 8% thì hãy sử dụng ngân sách tiết kiệm để đầu tư.
  • Lãi suất từ 8-11% thì hãy sử dụng ngân sách đầu tư an toàn.
  • Lãi suất trên 11% thì hãy sử dụng ngân sách đầu tư mạo hiểm.

Tôi sẽ chỉ hướng dẫn về đầu tư mạo hiểm nếu bạn thực sự là đã được chuẩn bị kiến thức một cách kỹ càng. Chắc chắn là phải kiểm tra chứ không phải ai cũng có thể tham gia được. Nội dung này sẽ có trong tương lai, một thời gian nữa sau khi bạn hiểu tương đối tốt về quản lý tài chính của mình. Ngược lại thì đầu tư an toàn dành cho tất cả mọi người, tôi khuyến khích bạn tham gia ngay.

Nếu gặp khó khăn khi tìm hiểu thì cứ hỏi tôi ngay. Hỏi đáp các vấn đề tổng hợp thì vào group này bạn nhé.

Hẹn gặp lại ở bài sau!