Chứng khoán 101(P.3) – Thị trường chứng khoán

Bài trước: Chứng khoán 101(P.2) – Những loại hình đầu tư

Tiếp tục series Chứng khoán 101, sau khi đã lựa chọn thị trường chứng khoán để phù hợp với người mới. Phần 3 này tôi sẽ trình bày sâu hơn. Cụ thể là thị trường chứng khoán Việt Nam.

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra những hoạt động mua bán, trao đổi những loại chứng khoán khác nhau. Có thể hiểu đơn giản thị trường chứng khoán giống như một cái chợ. Bạn có thể đến đó trao đổi các loại chứng khoán với nhà nước, các doanh nghiệp hoặc với những nhà đầu tư khác giống như bạn.

Đấy là nói đơn giản, còn sâu hơn một chút thì bạn phải hiểu về các đối tượng tham gia trong thị trường đã. Chúng ta có:

  • Ủy ban chứng khoán nhà nước
  • Sở giao dịch chứng khoán
  • Công ty chứng khoán
  • Công ty niêm yết
  • Nhà đầu tư

ỦY BAN CHỨNG KHOÁN NHÀ NƯỚC

Ủy ban chứng khoán nhà nước thì chỉ có 1 thôi, coi như là ông chủ của cái chợ đấy đi. Đại khái là vị này sẽ quản lý và giảm sát tất cả những hoạt động diễn ra trong cái chợ đó. Boss đấy. Bạn nào bán hàng rởm hàng fake hay có ý định gian lận gì đó là ông này xử lý ngay.

SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN

Sau ông boss là đến Sở giao dịch chứng khoán hay mọi người vẫn gọi dân dã là Sàn đấy. Vẫn là cái chợ, nhưng trong cái chợ đấy có mấy tòa nhà, để bạn đến đấy và mua bán ấy mà. Mỗi tòa nhà đấy là một sở giao dịch chứng khoán. Ở Việt Nam thì có 3 cái tên bạn cần nhớ thôi. Một là HOSE (Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh), HNX (Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội) và UPCOM (Sàn giao dịch chứng khoán chưa niêm yết). Trong đó thì UPCOM được tổ chức ở trong HNX.

Nếu cần mua bán thì bạn phải mua bán ở 1 trong 3 cái tòa nhà đấy (tất nhiên là có thể làm online được). Tuy nhiên hàng hóa trong mỗi nơi sẽ có những tiêu chuẩn riêng. Loại cao cấp nhất thì hay có ở HOSE, sau đó là HNX và cuối cùng là UPCOM. Chưa cần băn khoăn lắm đâu, tôi vẫn giao dịch ở trên cả 3 sàn chỉ với 1 tài khoản.

CÔNG TY CHỨNG KHOÁN

Tiếp theo chúng ta đến với các gian hàng bên trong, chính là những Công ty chứng khoán. Để thực sự mua bán hàng hóa thì bạn phải đăng ký tài khoản ở 1 trong những công ty này. Kiểu như làm thẻ membership đấy. Bạn chỉ cần vào một gian hàng bất kỳ thôi là mua hàng hóa ở tòa nhà nào cũng được. Có tài khoản rồi thì bạn có thể mua bán, tất nhiên phải trả một chút phí giao dịch cho mấy ông chủ gian hàng. (Xem ông nào thu ít phí nhất ở đây nhé).

CÔNG TY NIÊM YẾT

Tiếp nữa, chúng ta đến chợ để mua bán hàng hóa. Và các công ty niêm yết là những thương hiệu hàng hóa. Tuy nhiên những thương hiệu này không chỉ có mỗi cổ phiếu. Ngoài ra họ còn những dòng sản phẩm như trái phiếu, chứng quyền, chứng chỉ quỹ…

NHÀ ĐẦU TƯ

Cuối cùng là nhà đầu tư, chính là chúng ta. Hình dung một buổi shopping của chúng ta sẽ thế này. Sáng ra bạn đến chợ, vào gian hàng mình đã có thẻ member. Sau đó dạo quanh thị trường một chút và mua một số hàng hóa bạn thích với kỳ vọng sẽ có lợi sau này. Một thời gian sau, nếu muốn bán thì bảo với ông chủ quầy một tiếng. Bạn ký gửi hàng của mình ở đấy, bán xong rồi thì ổng lấy một tí %. Bạn cầm tiền về đi ăn đi chơi hoặc hôm sau lại đi nhập hàng tiếp.

NHỮNG CHỈ SỐ TIÊU BIỂU

Chỉ số là một phương tiện để đánh giá sức mạnh của thị trường. Chỉ số nổi tiếng nhất là là VN Index, đại diện cho tất cả cổ phiếu được niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Vì vậy, chỉ số VNI có thể phần nào cho thấy tình hình kinh tế chung của Việt Nam. Tuy nhiên không có nghĩa là chỉ số VNI tăng/giảm thì tất cả cổ phiếu trong đó đều có xu hướng tương tự. Vẫn sẽ có những trường hợp một số cổ phiếu đi ngược hướng với thị trường.

Ngoài ra, chúng ta còn có các chỉ số như HNX Index đại diện cho tất cả cổ phiếu niêm yết trên sàn HNX. UPCOM Index là tất cả cổ phiếu trên sàn UPCOM. Hay một số chỉ số đặc biệt khác được những quỹ đầu tư ETF sử dụng. (Xem thêm Lựa chọn quỹ đầu tư).

TỔNG KẾT

Hết phần 3 ở đây, hy vọng bạn đã hiểu về cách thức hoạt động của thị trường chứng khoán. Phần 4 sẽ là các loại hàng hóa chúng ta có thể mua bán trong chợ nhé.

Sự trưởng thành của nhà đầu tư

Để thực sự trở thành 1 nhà đầu tư kinh nghiệm. Gần như tất cả các F0 đều phải trải qua một quá trình phát triển giống nhau. Điều đặc biệt là sự phát triển này không đến nhiều từ kiến thức kỹ thuật hay gia tăng số vốn mà nó lại đến từ sự trưởng thành trong tâm lý giao dịch. Giống như 81 kiếp nạn của thầy trò Đường Tăng vậy. Phải trải qua đủ 81 lần thì mới lấy được kinh thư. Với nhà đầu tư thì chúng ta sẽ chỉ phải update bản thân khoảng 5 lần trong game tài chính này thôi. Tuy nhiên mất bao nhiều thời gian thì nó lại phụ thuộc vào từng cá nhân.

HỒI 1 – TÂN THỦ

Có nhiều cơ duyên dẫn đến việc một thôn dân thiện lành hàng ngày gánh nước tưới rau quyết định bôn tẩu giang hồ. Có thể là nghe ngóng những câu chuyện dân gian về giang hồ ngoài kia lộng lẫy và đẹp đẽ. Có thể là tự nhiên ngã xuống núi nhặt được bí kíp hay gặp được cao nhân. Nhưng nhìn chung khi quyết định cất quốc xẻng để cầm đao kiếm lên, họ gần như chưa lường trước được giang hồ ngoài kia hiểm ác đến thế nào.

Ban đầu trải qua vài cuộc trao đổi chiêu thức với đám thổ phỉ ở ngọn núi gần nhà và dành chiến thắng. Họ rơi vào ảo tưởng là thực ra giang hồ cũng dễ kiếm ăn thôi mà. Với khả năng của mình chẳng mấy chốc cũng sớm được lên Hoa Sơn luận kiếm. Thế mà anh em cứ bảo giang hồ hiểm ác lắm. Họ thầm nghĩ “Haizz, đúng là những tấm chiếu mới!”.

Giai đoạn chiến thắng này nếu kéo dài thì có thể lên đến 1-2 năm, ngắn ngủi thì một vài tháng. Giai đoạn đầu đời này đánh đâu thắng đấy. Một mình một ngựa đánh đấm không biết sợ ai.

Thường thì giai đoạn này kết thúc khi họ bắt đầu có những cú giao dịch thua đậm, thậm chí là thua hết những gì mình đã thắng. Rồi vị tân thủ bắt đầu nhận ra là giang hồ này quả thật là hiểm ác. Không thể chỉ trông mong vào may mắn được. Phải tìm sư phụ thôi.

HỒI 2 – TẦM SƯ HỌC ĐẠO

Sau khi đã thấm đòn và nhận ra thực ra mình mới là chiếu mới. Vị tân thủ bắt đầu nghĩ rằng mình phải học thêm võ công thì mới có thể sống sót trên thị trường được. Lúc này họ mua tất cả sách vở có thể tìm được để đọc, chỉ cần có keyword liên quan đến tài chính hoặc tiền là đọc. Nghe nói ở đâu có cao thủ là đến dập đầu xin học. Họ tham gia vào tất cả các hội quán, các room… để giao lưu võ thuật. Thấy ai hô hào đi đánh cướp là đi theo, ai bảo đi săn thú rừng là lên đường. Tóm lại là vào tất cả các kèo người khác cho.

Họ thử hết tất cả các phương pháp có thể, đầu tư vào bất kỳ ngành gì cảm thấy tiềm năng. Thậm chí thử cả những môn võ công tà đạo như đi vay tiền để đầu tư. Có những người sau khi đã thân tàn ma dại thì quyết tâm về quê làm lại cuộc đời, mãi mãi tránh xa chốn máu chảy đầu rơi. Có người thì mãi mãi không vượt qua được, thử hết môn võ công này đến công phu khác rồi tẩu hỏa nhập ma mà chết. Số ít còn lại vì niềm tin nào đó vẫn cố bám trụ lại.

Giai đoạn này kéo dài từ 1 vài năm đến vô cùng. Số người thất bại thì luôn luôn hận thù, cho rằng thị trường tài chính chỉ là trò lừa đảo. Tất cả chuyên gia đều là bọn lùa gà hết, làm gì có ai ăn được tiền đâu. Một số chọn cho mình cách từ bỏ, vĩnh viễn không bao giờ quay lại. Số khác thì sống dở chết dở, càng đánh càng thua. Tiền cứ hết dần hết mòn, cứ thế họ tiếp tục giao dịch trong sự căm phẫn.

HỒI 3 – THÂN TÀN MA DẠI

Lúc này vì tẩu hỏa nhập ma, người không ra người nữa. Họ sống lay lắt trong hang động, ngày ngày khắc lên vách đá lời chửi rủa chốn giang hồ thâm hiểm. Môn võ công nào cũng biết một ít. Nội công ngoại công môn nào cũng biết sử dụng. Tuy nhiên giao đấu thì lúc thắng lúc thua. Vẫn ở trong giang hồ nhưng đã bớt ảo tưởng trở thành cao thủ võ lâm. Chỉ mong có cơm ăn là tốt rồi.

Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều năm trời, họ vẫn sống nhưng mơ hồ nhận ra một điều gì đó. Phải chăng là không có môn công phu nào là thiên hạ vô địch. Hình như ở bên nước Tống có đại cao thủ Bắc Kiều Phong cả đời chỉ luyện một môn Hàng long thập bát chưởng mà xưng bá võ lầm. Hình như võ công không sai mà do người luyện sai. Hình như các thứ blah blah gì đó…

HỒI 4 – NGỘ

Đến một ngày, sau khi nhận ra thời gian đã biến mình thành một tấm chiếu cũ. Họ thức tỉnh rằng không có môn võ công nào sinh ra là để xưng bá. Họ từ bỏ hết công phu ngoại đạo, chuyên tâm luyện 1 môn duy nhất. Họ bắt đầu nhận ra không phải cứ vốn nhiều là chắc thắng và vốn ít sẽ thua. Nhà đầu tư tập trung tu luyện song song kỹ thuật, quản lý vốn và tâm lý bản thân.

Giai đoạn này vẫn có những trận thua nhưng họ chấp nhận mà không thù hằn nữa. Họ hiểu rằng mình phải hoàn thiện kỹ năng hơn nữa. Họ bắt đầu không lui tới nhiều hội quán nữa. Họ chỉ ở lại một nơi có những người cũng đang nhận ra những điều giống mình. Khi ra ngoài hành hiệp đã biết đánh biết lui. Chiến thắng bắt đầu nhiều hơn, sự tự tin quay trở lại càng làm họ tập trung rèn luyện phương pháp của mình.

Một nhà đầu tư với tu vi bình thường sẽ phải trải qua khoảng 3-5 năm để hoàn thiện giai đoạn này. Lúc này họ có cảm giác mình đã đặt được 1 chân vào giới cao thủ.

HỒI 5 – CAO THỦ

Sau nhiều năm hành tẩu, họ đã chính thức được xếp vào hàng những cao thủ đương thời bấy giờ. Nghe nói chỉ 5-10% gì đó số người thành công trên thị trường tài chính. Lúc này vị cao thủ chỉ ra một đấm cũng làm cho đám trộm cướp kinh hồn bạt vía. Thương thì họ sẽ dành chiến thắng trong hầu hết các trận đấu nhưng với họ thắng thua đã không còn quan trọng nữa. Họ đánh đơn thuần là vì họ muốn đánh.

Bây giờ tiếng nói của họ đã được lắng nghe trong hội quán. Họ ít lui tới nhưng tân thủ tìm đến họ để xin lời khuyên. Việc giao đấu với họ giờ như chuyện đánh răng rửa mặt buổi sáng. Mọi thứ trở thành bản năng tức là tự nhiên không cần phải cố gắng gì cả.

Một số nhà đầu tư chọn cho mình sự quan tâm khác, tận hưởng cuộc sống điền viên. Lúc nào muốn thư gân giãn cốt thì lên Hoa Sơn đấm đá một trận. Một số thì muốn nhận đệ tử. Có lẽ lúc này thách thức mà họ muốn đối mặt là dạy người khác làm được như mình.

HỒI 6 – LÊN NÚI

Cuối cùng sau bao năm tháng miệt mài tu luyện. Điều cuối cùng vị cao thủ nhận ra là cuối cùng có lẽ mình đã hoàn thành sứ mệnh cuộc đời. Ông cưỡi ngựa về núi Tản Viên, mỉm cười như Thanos. Quay đầu nhìn lại quê hương rồi bay về trời. (Chỉ có 5 hồi thôi, đoạn này bịa đấy).

HẾT.

À nếu thích giao lưu võ thuật thì vào hội quán này nhé.

Lựa chọn cổ phiếu bằng phương pháp Magic Formula

Ở bài này, tôi sẽ nói về phương pháp lựa chọn cổ phiếu của Joel Greenblatt. Ông đặt tên cho phương pháp của mình là Magic Formula. Tất nhiên là nó không có gì kỳ bí và ma thuật cả. Tuy nhiên lợi nhuận trên 30% một năm trong vòng 16 năm thì cũng khá là diệu kỳ đấy chứ. Bắt đầu nhé.

JOEL GREENBLATT

Cùng làm quen với cha đẻ của Magic Formula (MF) một chút trước nhé. Joel Greenblatt là một nhà quản lý quỹ, nhà đầu tư và tác giả người Mỹ. Ông là tác giả của cuốn sách “The little book that beats the market”. Sau này được chỉnh lý và phát hành phiên bản thứ 2 dưới tên “The little book that still beats the market”.

Ở Việt Nam cuốn sách này được biết đến với tên “Công thức kỳ diệu chinh phục thị trường chứng khoán”. Trong đó, Greenblatt đã trình bày công trình nghiên cứu về phương pháp lựa chọn cổ phiếu của ông. Bằng cách lựa chọn những công ty tốt nhưng có giá cổ phiếu rẻ. Phương pháp này mang lại cho danh mục của ông mức sinh lời lên đến 33% trong vòng 16 năm (1988-2004). Dưới đây là bảng so sánh kết quả của danh mục MF so với thị trường Mỹ và chỉ số S&P 500.

(Nếu bạn muốn nhận file PDF tiếng Việt của “The book that beats the market” thì để lại email nhé. Tôi sẽ gửi cho bạn ngay.)

TIÊU CHÍ LỰA CHỌN

Theo Greenblatt, bạn nên quan tâm đến 2 điều khi đầu tư tiền vào một doanh nghiệp:

  1. Mua cổ phần của một công ty với mức giá tốt. Nghĩa là mua một doanh nghiệp kiếm được nhiều tiền hơn so với giá bạn trả. 
  2. Mua cổ phần của một công ty đang làm ăn tốt. Nghĩa là mua một doanh nghiệp có thể đầu tư tiền của chính mình với tỷ suất sinh lợi cao.

MF được tính toán dựa theo 2 công thức

Trong đó <Click để mở ra>
  • Earnings Yield: Tỷ suất sinh lợi
  • EBIT: Lợi nhuận trước lãi vay và thuế
  • Enterprise Value: Giá trị doanh nghiệp
  • ROIC: Khả năng sinh lời của vốn đầu tư
  • Net Fixed Assets: Tài sản cố định
  • Net Working Capital: Vốn lưu động thuần

Sau khi đã có được 2 tiêu chí trên, bạn xếp hạng thứ tự từ cao đến thấp gồm 20-30 công ty. Trong đó, vị trí cao là công ty có lợi nhuận tốt và giá rẻ. Tương tự những công ty có lợi nhuận thấp và giá cao được xếp ở vị trí thấp hơn. Sau đó chia đều số cổ phiếu này để đầu tư từng phần hàng tháng. Sau 1 năm thì bắt đầu bán và đầu tư lại từ đầu.

Ví dụ, bạn lập ra được 1 list gồm 24 công ty và bắt đầu mua vào tháng 3/2021. Như vậy, bạn mua 2 cổ phiếu vào tháng 3/2021, 2 cp vào tháng 4, 2 cp vào tháng 5… cho đến khi mua đủ hết 24 cp là hết 1 năm. Vào tháng 3/2022, bạn bắt đầu bán 2 cp mua từ tháng 3/2021 và mua thêm 2 cp mới, tháng 4/2022 bán 2 cổ phiếu mua từ tháng 4/2022 rồi mua 2 cp mới… cứ như vậy quay vòng liên tục.

MỘT SỐ LƯU Ý

Nêú công thức này hơi phức tạp và bạn cũng không muốn dành thời gian cho nó thì đừng lo. Joel Greenblatt đã cho chúng ta một công cụ để tìm ra những công ty thỏa mãn MF. Bạn có thể truy cập vào địa chỉ này để sử dụng. Tuy nhiên, hiện tại trang web chỉ có thể giúp chúng ta lọc được những cổ phiếu của Mỹ.

  • Công thức Magic Formula không đúng với tất cả các công ty. MF chỉ hoạt động với những công ty có vốn hóa 50 triệu đô trở lên.
  • Công thức không hoạt động với những công ty hoạt động trong ngành tài chính (ngân hàng, chứng khoán…) và tiện ích (điện, nước, xăng dầu, khí đốt…)
  • MF chỉ hoạt động hiệu quả khi bạn đầu tư ít nhất từ 3 năm trở lên.
  • Sau khi nắm giữ mỗi mã đủ 1 năm, dù lãi hay lỗ bạn vẫn phải bán để công thức hoạt động đúng.

ỨNG DỤNG MAGIC FORMULA Ở VIỆT NAM

Như đã nói, Joel Greenblatt chỉ cung cấp công cụ giúp tìm kiếm cổ phiếu trên thị trường Mỹ. Đối với những thị trường khác bạn sẽ phải tự tính toán dựa theo hướng dẫn của ông. Nhưng nếu bạn là một nhà đầu tư cổ phiếu ở Việt Nam thì không phải lo ngại. Tôi nguyện dâng hiến tấm thân này giúp các bạn tìm ra những cổ phiếu tốt theo công thức Magic Formula :P. Cụ thể là hàng tuần tôi sẽ cung cấp những mã cổ phiếu mà tại thời điểm đó đạt yêu cầu của Greenblatt. Những cổ phiếu đó được tôi cập nhật tại nhóm kín, bạn có thể nhắn tin cho tôi để tham gia.

Hy vọng bài viết này đã giải thích được thắc mắc của bạn về cách tôi lựa chọn cổ phiếu. Cũng như lý do tôi không đưa ra điểm cắt lỗ hay chốt lời giống như những phương pháp khác. Việc của bạn chỉ là tuân thủ tuyệt đối Danh mục đầu tư. Sau đó là kiên định thực hiện đúng kế hoạch. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy đặt câu hỏi cho tôi nhé. Hẹn gặp lại ở bài sau.

Lựa chọn quỹ đầu tư

  • UPDATE 5/12/2021: Thêm 2 quỹ mới là FUEMAV30 và FUEIP100

Nếu bạn muốn đầu tư vào thị trường chứng khoán mà chưa có nhiều kiến thức hoặc đơn giản là không có thời gian để học thì phải làm thế nào? Câu trả lời là hãy đầu tư vào quỹ. Ở bài này tôi sẽ giải thích về định nghĩa về quỹ đầu tư. Và cách lựa chọn quỹ đầu tư phù hợp với bạn.

PHÂN BIỆT QUỸ ĐẦU TƯ

Bạn có thể hình dung thế này, quỹ đầu tư sinh ra để dành cho những nhà đầu tư ít kinh nghiệm hoặc không muốn dành quá nhiều thời gian để nghiên cứu về thị trường. Quỹ đầu tư thường được quản lý bởi những công ty quản lý quỹ. Công ty này sẽ lập nên một ban điều hành quỹ để ra quyết định đầu tư. Thường thì sẽ là những chuyên gia về tài chính. Việc của bạn là đưa tiền cho họ để họ đầu tư, lãi thì được hưởng, lỗ thì…à mà thôi :D. Về quỹ đầu tư, sẽ có hai loại chính mà bạn cần phải nhớ đó là Quỹ tương hỗ (Mutual Fund) và Quỹ hoán đổi danh mục (ETF). Trong quỹ tương hỗ sẽ chia nhỏ thành hai loại là Quỹ mở và Quỹ đóng.

Vậy Quỹ mở, Quỹ đóng và Quỹ ETF khác nhau như thế nào. Bạn có thể so sánh bằng bảng ở dưới đây

QUỸ ĐÓNGQUỸ MỞQUỸ ETF
Quyết định đầu tưChủ độngChủ độngBị động
Thời gian hoạt độngCó giới hạnKhông giới hạnKhông giới hạn
Quy môCó giới hạnKhông giới hạnKhông giới hạn
Thanh khoảnThấpCaoCao
Biến động giáCaoThấpTheo thị trường
Phí quản lýCaoCao Thấp

Như đã nói ở trên, cả Quỹ đóng và Quỹ mở đều là Quỹ tương hỗ nên về bản chất là quyết định đầu tư sẽ được quyết định chủ động bởi ban điều hành quỹ. Danh mục đầu tư sẽ được quyết định chủ động bởi ban điều hành quỹ. NHƯNG sẽ thế nào nếu họ quyết định sai? Bạn có thể nói rằng họ là chuyên gia nhưng chuyên gia thì cũng là con người. Mà con người thì có cảm xúc. Cảm xúc lại là yếu tố sống còn trong game tài chính này. Điều gì sẽ xảy ra khi sáng hôm đó trước khi đi làm, anh giám đốc quỹ của chúng ta bị vợ mắng vì quên rửa bát tối hôm qua. Liệu quyết định đầu tư ngày hôm đó của anh có còn chuẩn như ngày hôm trước.

Đùa thôi, chắc là làm giám đốc quỹ thì không còn phải rửa bát nữa đâu. Nhưng còn một yếu tố quan trọng khác nữa là chi phí. Chắc chắn là không có chuyện bạn cứ thản nhiên đầu tư vào quỹ mà không phải trả đồng nào. Chính vì yếu tố quản lý chủ động nên bạn sẽ phải trích một phần tiền của mình để giúp ban điều hành quỹ giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Thực ra là bạn cũng không cần phải nhớ cái bảng trên làm gì đâu. Tôi vẽ ra cho pro ấy mà. Thế nên bạn chỉ cần quan tâm đến 3 yếu tố là Quyết định đầu tư, Thanh khoản và Phí quản lý thôi. Quỹ tương hỗ thì như vậy, thế còn quỹ ETF thì thế nào?

QUỸ ETF

Để khắc phục những hạn chế của Quỹ tương hỗ, nhân loại đã phát minh ra một loại quỹ đầu tư tên là ETF – Exchange Traded Fund , hay chúng ta có thể gọi thân thương là Quỹ hoán đổi danh mục. Mục đích của quỹ ETF là mô phỏng lại một chỉ số cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa… Ban điều hành quỹ sẽ không làm gì khác ngoài việc mua bán làm sao để quỹ mô phỏng chính xác nhất giá trị của chỉ số mà quỹ đó đầu tư. Ví dụ, quỹ SPY sẽ mô phỏng theo chỉ số S&P500 (500 công ty vốn hóa lớn nhất trên thị trường chứng khoán Mỹ). Hoặc quỹ VFMVN30 sẽ mô phỏng theo chỉ số VN30 (30 công ty vốn hóa lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam).

Chính vì việc đầu tư một cách thụ động như vậy nên phí quản lý của những quỹ ETF này rất rẻ, thậm chí có trường hợp bằng 0. Và thường thì những quỹ ETF này sẽ mô phỏng những chỉ số lớn và phổ biến nên tính thanh khoản cũng rất cao. Bạn có thể đặt lệnh mua bán và có thể khớp lệnh gần như ngay lập tức nếu giá bạn đưa ra là hợp lý.

Có thể nói ngắn gọn rằng, nếu tính cả thị trường chứng khoán là một trường đua ngựa và bạn là một người đến trường đua để đánh cược. Thay vì việc đặt cược vào một vài con ngựa – tương ứng là một vài công ty và hy vọng sẽ có tiền khi những con ngựa đó cán đích. Thì tôi chỉ cho bạn cách đặt cược vào cả cái trường đua đó luôn, ở đây chính là cả thị trường chứng khoán. Bạn nghĩ xem, nhà cái đâu cần quan tâm đến con ngựa nào sẽ chiến thắng đúng không. Vì dù thắng hay thua thì cái trường đua đấy vẫn kiếm được tiền.

Đó là bản chất của quỹ ETF, thay vì dồn tiền mua một vài công ty với tổng số tiền bỏ ra ban đầu là rất lớn thì chúng ta chỉ cần bỏ ra một số tiền nhỏ để mua cả thị trường luôn. Có ngay ví dụ thực tế đây, chúng ta điểm qua giá của một vài cổ phiếu vốn hóa lớn nhất thị trường Việt Nam:

  • SAB – Tổng công ty cổ phần Bia Rượu Nước giải khát Sài gòn: 198.200đ/cổ phiếu
  • VJC – Công ty cổ phần hàng không Vietjet: 126.500đ/cổ phiếu
  • MWG – Công ty cổ phần đầu tư Thế giới di động: 121.800đ/cổ phiếu
  • VIC – Tập đoàn Vingroup: 111.800đ/cổ phiếu
  • VCB – Ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam: 104.800đ/cổ phiếu

Như vậy với chỉ 5 công ty trên thôi. Nếu bạn chỉ mua số lượng tối thiểu thì bạn sẽ phải bỏ ra

  • 19.820.000đ cho SAB
  • 12.650.000đ cho VJC
  • 12.180.000đ cho MWG
  • 11.180.000đ cho VIC
  • 10.480.000đ cho VCB

Tổng là 66.310.000 cho 500 cổ phiếu của những công ty trên. Thế nhưng nếu bỏ cùng 1 số tiền như vậy thì bạn được sở hữu khoảng 3450 chứng chỉ quỹ. Nhưng không phải chỉ 5 công ty ở trên mà là 30 công ty vốn hóa lớn nhất thị trường Việt Nam nếu bạn mua quỹ VN30. Tuyệt vời nhỉ, tiếp theo là lựa chọn quỹ ETF để đầu tư thôi.

QUỸ ETF TẠI VIỆT NAM

Nếu như bạn đã đồng tình với những ý kiến của tôi ở trên thì ở phần này tôi sẽ chia sẻ với bạn những quỹ ETF ở Việt Nam mà tôi cho rằng phù hợp để đầu tư.

  • QUỸ VFMVN30

Mục tiêu của Quỹ VFMVN30 là mô phỏng gần nhất có thể về biến động của chỉ số tham chiếu VN30 sau khi trừ đi chi phí của Quỹ. Chỉ số VN30 là chỉ số giá do Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng và quản lý, bao gồm 30 công ty niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh (HSX), có giá trị vốn hóa và thanh khoản lớn hàng đầu.

Giá hiện tại của 1 chứng chỉ quỹ VFMVN30 là 19.220đ/ccq. Với lệnh mua tối thiểu 100 chứng chỉ quỹ bạn chỉ cần bỏ ra 1.922.000đ và được sở hữu cổ phiếu của 30 công ty

  • QUỸ SSIAM VNX50

Chỉ số VNX50 là chỉ số giá bao gồm 50 mã cổ phiếu niêm yết trên Sở giao dịch Chứng Khoán Hà Nội (HNX) và Sở giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HSX). Chỉ số VNX50 bao gồm 50 công ty có giá trị vốn hóa, tính thanh khoản và tỷ lệ tự do chuyển nhượng hàng đầu trong rổ cổ phiếu VNX Allshare. Tỉ lệ vốn hóa tối đa áp dụng cho mỗi cổ phiếu trong Chỉ Số VNX50 là 10%. Chỉ số VNX50 được xem xét điều chỉnh định kỳ 6 tháng/lần. Chỉ số VNX50 đại diện cho 75% vốn hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Giá hiện tại của 1 chứng chỉ quỹ SSIAMVNX50 là 16.700đ/ccq. Với lệnh mua tối thiểu 100 chứng chỉ quỹ bạn chỉ cần bỏ ra 1.670.000đ và được sở hữu cổ phiếu của 50 công ty

  • QUỸ VNFINLEAD

Chỉ số VNFIN LEAD là chỉ số bao gồm tối thiểu 10 cổ phiếu, được lựa chọn từ các cổ phiếu thành phần thuộc chỉ số ngành tài chính – VNAllShare Financials index (viết tắt VNFIN) đạt tiêu chí lựa chọn với giới hạn tỷ trọng 15% đối với cổ phiếu đơn lẻ, có giá trị giao dịch tối thiểu 10 tỷ đồng và tỷ suất quay vòng tối thiểu 0,1%. Chỉ số VNFIN LEAD đại diện cho 25% vốn hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Giá hiện tại của 1 chứng chỉ quỹ VNFINLEAD là 15.010đ/ccq. Với lệnh mua tối thiểu 100 chứng chỉ quỹ bạn chỉ cần bỏ ra 1.501.000đ và được sở hữu cổ phiếu của 11 công ty

  • QUỸ VFMVN DIAMOND

Quỹ VFMVN DIAMOND được mô phỏng dựa theo chỉ số VN DIAMOND. Cụ thể, chỉ số VN Diamond sẽ lấy 10-20 cổ phiếu thành phần có giá trị vốn hóa tối thiểu từ 2.000 tỷ đồng và giá trị giao dịch khớp lệnh tối thiểu 5 tỷ đồng/ngày đối với cổ phiếu thuộc VNAllshare (hoặc giá trị vốn hóa tối thiểu 5.000 tỷ đồng và giá trị giao dịch khớp lệnh tối thiểu 15 tỷ đồng/ngày trong trường hợp cổ phiếu không thuộc VNAllshare).

Đồng thời, các cổ phiếu được xem xét vào chỉ số phải có tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài tối thiểu 95% hạn mức FOL được phép và giá trị vốn hóa còn lại mà nhà đầu tư nước ngoài có thể mua được không lớn hơn 500 tỷ đồng. Giới hạn tỷ trọng vốn hoá của các cổ phiếu trong VN-Diamond là 15% đối với từng cổ phiếu và 40% đối với các cổ phiếu có cùng nhóm ngành.

Giá hiện tại của 1 chứng chỉ quỹ VFMVN DIAMOND là 18.250đ/ccq. Với lệnh mua tối thiểu 100 chứng chỉ quỹ bạn chỉ cần bỏ ra 1.825.000đ và được sở hữu cổ phiếu của 13 công ty

  • QUỸ VN100

Quỹ ETF VN100 là quỹ hoán đổi danh mục mô phỏng biến động của chỉ số tham chiếu VN100. Chỉ số VN100 là chỉ số thị trường được Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) xây dựng, bao gồm 100 cổ phiếu có giá trị vốn hóa, khả năng thanh khoản và tỷ lệ tự do chuyển nhượng hàng đầu đáp ứng điều kiện tham gia vào bộ chỉ số.

Mục tiêu của VN100 là bám sát chỉ số VN Index nhất so với các chỉ số ETF khác bằng cách tiếp cận được cổ phiếu của top công ty lớn ở Việt Nam. Danh mục của VN100 tiếp cận 85% thị trường chứng khoán Việt Nam (VN Index) và nhà đầu tư nước ngoài không bị giới hạn tỷ lệ sở hữu.

Giá hiện tại của 1 chứng chỉ quỹ VN100 là 14.830đ/ccq. Với lệnh mua tối thiểu 100 chứng chỉ quỹ bạn chỉ cần bỏ ra 1.483.000đ và được sở hữu cổ phiếu của 100 công ty

ĐẦU TƯ QUỸ ETF NHƯ THẾ NÀO

Với kinh nghiệm cá nhân của mình tôi cho rằng hiện nay ở thị trường Việt Nam có 7 quỹ ETF ở trên rất tiềm năng để đầu tư. Tuy nhiên 7 quỹ này lại được quản lý tại những công ty khác nhau. Từ đó dẫn đến việc giao dịch và sở hữu ở nhiều tài khoản khác nhau khá phức tạp. Nhưng tin vui là cả 7 quỹ này đều đã được niêm yết trên sàn chứng khoán, nên bạn có thể mua bán đơn giản như một mã cổ phiếu bình thường. Mã niêm yết của những quỹ này lần lượt là:

  • Quỹ VFMVN30 – Mã niêm yết là E1VFVN30.
  • Quỹ SSIAM VNX50 – Mã niêm yết là FUESSV50.
  • Quỹ VNFINLEAD – Mã niêm yết là FUESSVFL.
  • Quỹ VFMVN DIAMOND – Mã niêm yết là FUEVFVND.
  • Quỹ VN100 – Mã niêm yết là FUEVN100.
  • QUỸ MAFMVN30 – FUEMAV30 (Cùng theo dõi chỉ số VN30 giống E1VFVN30 nhưng giá hiện tại đang rẻ hơn)
  • QUỸ IPAAMVN100 – FUEIP100 (Cùng theo dõi chỉ số VN100 giống FUEVN100 nhưng giá hiện tại đang rẻ hơn)

Như vậy việc bạn cần làm chỉ là phân bổ ngân sách đầu tư của mình và đặt lệnh chia đều cho 5 mã ở trên hàng tháng. Hàng năm hãy kiểm tra lại danh mục của mình, nếu bạn cần tiền thì có thể bán bớt một phần danh mục sao cho danh mục còn lại vẫn lãi 8%. Ví dụ, bạn đầu tư 100 triệu trong năm vừa qua, giả sử cuối năm bạn lãi được 12 triệu (tương đương 12%) thì bạn có thể bán đi 4 triệu (tương đương 4%). Giữ lại 8 triệu (tương đương 8%) để danh mục sinh lãi kép 8%. Nếu cuối năm bạn lãi được 9% thì chỉ được bán đi 1 triệu (1% thôi). Nếu không cần đến tiền thì không phải bán làm gì cả.

Giả sử danh mục lỗ thì sao, càng vui chứ sao. Danh mục lỗ tức là giá của chứng chỉ quỹ thấp xuống, bạn hãy cứ vui vẻ mà mua hàng sale thôi. Bạn nhớ không, bạn đang đặt cược vào cả thị trường chứng khoán mà. Tin vui là theo thống kê thì thị trường chứng khoán dù có xuống dốc cũng chỉ mất 2 năm để hồi phục thôi. Giả sử trường hợp đó xảy ra thì bạn được mua đồ sale trong cả 2 năm luôn đấy.

TỔNG KẾT

Viết dài quá sợ bạn nản, hoặc là nếu lười đọc quá thì tôi tổng kết ngắn gọn ở đây nhé:

  1. Quỹ ETF là quỹ đầu tư thụ động theo sát thị trường chứng khoán
  2. Quỹ ETF dành cho nhà đầu tư không có thời gian theo dõi thị trường chứng khoán và muốn đầu tư an toàn lợi nhuận tốt
  3. 7 quỹ ETF tốt ở thị trường Việt nam có mã là E1VFVN30, FUESSV50, FUESSVFL, FUEVFVND, FUEVN100, FUEMAV30 và FUEIP100 (Cập nhật ngày 05/12/2021)
  4. Hàng tháng dùng ngân sách đầu tư của mình chia đều và đặt lệnh 5 mã ở trên.
  5. Sau 1 năm khi danh mục có lãi, nếu bạn cần tiền thì hãy bán một phần chứng chỉ đi. Phần còn lại để lãi kép tiếp tục sinh lời.
  6. Tập trung làm tốt công việc chính của mình và để quỹ ETF làm việc của nó.

Cuối cùng là chúc bạn may mắn với danh mục đầu tư của mình, nếu bạn chưa biết mở tài khoản chứng khoán ở đâu thì có thể tham khảo bài này nhé. Hẹn gặp lại ở bài sau!

Xem thêm: